Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

64

FREDERIK VAN EEDEN'S ONTWIKKELINGSGANG

doolhof echter dreigt het diepe hart te worden, wanneer daar niet het licht der genade schijnt. Een ware verzoeking is voor Van Eeden levenslang het hoogmoedig pogen ge* weest, om Gods geheimenissen te ontsluieren met men* schelijke hand, met kracht van redeneering of experiment alleen. Pas wanneer hij zich de bekentenis heeft laten ontwringen, dat hij, alleen, dat niet kan, begint voor hem de wijsheid.

Het inkeeren in het eigen hart, in den goeden geest van onderworpenheid, vangt ook voor Van Eeden aan, wanneer hij zich weet te buigen in deemoed. Wanneer hij het leven, na zooveel kortstondigen schijn van zekerheid van bestendig geluk, in zijn ijdelheid doorgrondt, wordt hem de kans op bevrijding geopend. In de groote, alge» meene onvoldaanheid, in levensversombering op den ouden dag, in de overweging, dat het alles in den grond niets is waard geweest en tot niets blijvends heeft geleid, open» baart zich het inzetten der vruchtbare ontvankelijkheid. Het leven vliedt, onvatbaar; alle steunpunt en vastheid ont* schiet aan de zoekende ziel. De vraag, waartoe het eigen leven heeft gediend, klemt immer meer beangstigend; voor het aanschijn van den naderenden dood vertoont het zich in zijn schamele armzaligheid. De tijd van den oogst is daar, maar de vruchten zijn weinige; over den terug* schouwenden mensch komt de ontzetting over het onver* vuld*zijn van zijn leven. Voor een uiterst bewusten geest als Van Eeden moet deze zelfschouw een. baarlijke ver* schrikking zijn geweest. Levenslang gestreefd te hebben naar de waarheid en naar de instelling van. zijn bestaan op het eeuwige en volstrekte en dan bij het voortschrijden der jaren te ervaren, dat mets beklijft en alle levenswaarden als vervluchtigen, en tegelijkertijd de nadering des doods onweerstaanbaar te weten — dan ondervindt de ziel, wat het zeggen wil, dat de vreeze Gods het beginsel der wijs*A heid is.

Ontgoocheling, ondervinden van de ijdelheid des levens,

Sluiten