Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Resultat eines ihr in unverbrüchlicher Liebe ergebenen Lebens isl. Und wieder hatte die Liebe allein nicht vermocht, diese Schatze der Wissenschaft aus dem wustigen Material der vergangenen Literator und des gegenwartigen Lebens herauszugraben, zu lautern und zu formieren. Es gehorte neben dem warmen Herzen für die Sache dazu ein eminenter Kopf, die unwiderstehliche Scharfe eines logischen Geistes, das seltene Talent eines genialen Denkers, der unermüdliche Fleisz eines gelehrten, wohlgesehulten Forschers." *)

Merkwaardig is bovendien het absolute verschil in inzicht omtrent strekking en beteekenis van „Het Kapitaal": uit het lijvige werk, door Marx geschreven, aldus Pierson, leert men zijn afkeer van het kapitalisme kennen, en hem lezende, gevoelt men terstond, dat zijn gemoed is aangedaan. „Men zoeke bij mannen (als Marx) geen wetenschap, maar gevoelsuitingen; gevoelsuitingen, waarin hetzij liefde voor het ideaal, dat hun nevelachtig voor oogen staat, hetzij deernis met de lagere klassen, hetzij afkeer van de bestaande toestanden op den voorgrond treedt, naar gelang van de persoon, die spreekt."

Gansch anders daarentegen luidt weer het oordeel van Dietzgen: „der Verfasser reicht uns den Spiegel und das Licht dazu, nicht dasz wir g 1 a u b e n, sondern dasz wir sehen und erkennen.. Die Erkenntniss des gegenwartigen Produktionsprozesses der materiellen Lebensbedürfnisse, die Erforschung seiner Gesetze hat sich der Verfasser als Zweck, ich möchte sagen, als Lebensaufgabe, erwahlt."

Tusschen deze uitersten beweegt zich de kritiek op het marxisme, zooals Werner Sombart die geeft in zijn boek: „Sozialismus und soziale Bewegung"; volgens hem „verleende de theorie, dat het socialisme onafwendbaar komen „moest" als een natuurverschijnsel, dat men .„de waarheid" brengt, als men het socialisme verkondigt, aan de sociale beweging een kracht, zooals niet licht een andere opvatting het zou hebben kunnen doen "

„Naarmate men echter meer gewoon werd de „noodzakelijkheid" van het socialisme met „wetenschappelijke" argumenten te „bewijzen", naar die mate verloor men den zin voor het scheppend

ideaal, voor het groote pathos De ongewone wetenschappelijke

begaafdheid van Marx en Engels had haar keerzijde gehad in hun armoede aan practische verbeeldingskracht."

«) Saramtliche Schriften, III, blz. 71.

13

Sluiten