Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het spreekt natuurlijk vanzelf dat het in dit korte bestek allerminst mijn doel kan zijn, diep in te gaan op de verschillende wijsgeerige stelsels, die verkondigd zijn om den mensch in de hem omringende wereld en die wereld in den mensch thuis te brengen; ik kan mij te eerder van die taak ontheven achten, omdat hier levensbeschouwing tegenover levensbeschouwing wórdt gesteld en het hiermede is, zooals Hamaker in zijn „Het Recht en de Maatschappij" opmerkt: op de vraag naar levens- en wereldbeschouwing heeft ieder onzer allicht een antwoord gereed, „niet als vrucht van opzettelijk en bewust denken, maar als een gevolg van de tallooze, onnaspeurbare invloeden, die met elkaar onze opvoeding tot stand brengen." *)

Uitgaande van de praemisse, dat er nimmer een sociologie of zelfs een afzonderlijke sociale wetenschap gegeven kan worden, die niet uitging van een bepaalde, hetzij bewust of onbewust vooropgestelde levensopvatting, is het éenige doel, dat mij in dezen arbeid voor oogen staat, het wijsgeerige stelsel van Marx in zijne waarde te schatten en zijne consequenties'te volgen, voor zoover dit van belang kan zijn ter beoordeeling van het standpunt, door hem ingenomen, zoowel aanvankelijk in zijn voorloop;gen arbeid „Zur Kritik der politischen Oekonomie", als later in zijn hoofdwerk „Das Kapital". *

Jn een 'voorwoord, door Lindsay geschreven bij eene vertaling door Meredith van het werk van den Italiaanschen schrijver Benedetto Croce, Historical Materialism and the economics of Karl Marx, lezen wij dat „the most interesting part of Signor

(blz. 27) „Marshall's arbeid ontbeert elke neiging tot speculatieve behandeling", ivoert alzoo het minst door „het onderscheid tusschen een 4e ver gaande abstractie en een benadering der realiteit" (blz. 16): maar wat is dan die „approximatie aan de (sociale) werkelijkheid"? (blz. 18). Dr. Frijda voelt m.i. hier het verschil aan tusschen de werkelijkheid in den zin der ideëele en der materieele wijsbegeerte 'zonder tot het inzicht in het eigenlijke wezen ivam dit iversdhdl te zijn doorgedrongen: speculatief vereenzelvigt hij met onwerkelijk, en empirisch met reëel (blz. 16).

*) Verspreide geschriften, Algemeene Rechtsgeleerdheid, blz. 115.

Zie ook Heymans, Einführung in die Metaphysik', blz. 28 en 29: „Jeder Mensch hat eeine Metaphysik: namlicth mehr oder weniger ibestiinmte Vorstellungen ttber die letzten für sein Denken erreiehfoaren Grümde der gegebenen Welt; die meisten Menschen von irgend höherer Bildung durchlaufen sogar wahrend ihres Lebens mehrere imetaphysische Standpunkte. Welöhe diese Standpunkte sind und in welcher Reihenfolge sie anftreten, wird inatürlieh «uim Teil

18

Sluiten