Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gebruikt zijn, eerst in een later stadium uit, en veronderstelt van te voren-een inzicht in Marx' gedachtengang en wijze van argumenteeren, dat men niet dan met veel moeite aan het einde van zijn betoog kan hebben verkregen.a)

Zoo ook hier: „de loutere gelei van onderscheidsloozen mensehelijken arbeid" wordt ons reeds in de eerste onderafdeeling, „De twee faktoren der Waar: Gebruikswaarde en Waarde", toegediend, maar wat wij daaronder hebben te begrijpen, wordt ons pas duidelijk na lezing van het geheele eerste boek van „Het Kapitaal".

Marx onderscheidt scherp tusschen de arbeidskracht, die, in haar verbruik als arbeid, gebruikshchamen voortbrengt, welke bepaalde behoeften bevredigen, tegenover de geheele arbeidskracht van de maatschappij, vervat in het geheel der waarde van de waren, welke die maatschappij voortbrengt; de arbeid, waarvan het nut zich zóó in de gebruiksnuttigheid van zijn product openbaart, dat dit product een gebruikslichaam is, noemt Marx kortweg nuttigen arbeid, terwijl daartegenover „die Tauschwert setzende Arbeit eine spezifisöhe Art der Gesellschaftlichkeit ist:" 2) neemt men de geheele hoeveelheid nuttigen arbeid weg, die in het gebruikslichaam als verbinding van twee elementen, natuurstof en arbeid, opgehoopt is, dan blijft er steeds een materieel e rest over, die zonder toedoen van den mensch in de natuur voorhanden is. „Kleerenmaken en weven zijn kwalitatief verschillende werkzaamheden", maar in zooverre stemmen zij overeen, dat beide bezigheden productief verbruik zijn van menschehjke hersenen, spieren, zenuwen, ledematen, enz. en in dezen zin dus beide menschehjke arbeid zijn. „Evenals de gebruikshchamen jas en linnen verbindingen zijn van doelmatige productieve werkzaamheden met laken en garen, de waardemassa's jas en linnen daarentegen enkel gelijksoortige massa's gestolde arbeid, zoo komt ook de in deze waardemassa's opgesloten arbeid niet door zijn productieve betrekking tot laken en garen, maar slechts als verbruik van menschehjke arbeidskracht in aanmerking".

Aldus wordt volgens Marx de waardevormende arbeid verbruik

') Hieronder hoop ik op dit bijzondere karakter tou den arbeid als al gein een en 'menschel ij ken arbeid, als eenvoudigen gemiddelden arbeid, nader in te gaan. '

a) „Zunachst ist die unterschiedslose Einfachkeit' der Arbeit Gleichheit der Arbeiten versohiedener Individuen, wechselseitiges Beziehen ihrer Arbeiten * aufeinander als gleicher und zwar durch tatsacliliche Reduktion aller Arbeiten auf gleiohartige Arbeit". (Zur Kritik, blz. 7).

25

Sluiten