Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelf schrijft Engels toch *), dat, waar Marx en hij en al hunne volgelingen den klemtoon hebben gelegd „auf die Ableitung der politischen, rechtlichen und sachlichen ideologischen Vorstel-

lungen, wir dabei dann die formelle Seite über der inhalt-

lichen vernachlassigt haben: die Art und Weise, wie diese Vorstellungen etc. zu stande kommen". Wij zullen ons dus tot Het Kapitaal als den voornaamsten arbeid van Marx moeten wenden, om te zien of en in hoeverre wij daaruit kunnen ontwikkelen de grondgedachte, die het geestelijk fundament der huidige sociaal-democratische beweging vormt.

Als hoofdmomenten in de leer van Marx, zooals ik die zie, wil ik de volgende noemen:

o. zijn onvoorwaardelijke huldiging van de wereldbeschouwing van het monisme der materie, het metaphysisch monistisch m aterialisme;

5! de consequente doorvoering van deze levensleer ook op het gebied van het maatschappelijk zijn, het historisch materialisme;

c. Tet nauwe verband met de wijsbegeerte van Hegel, zich openbarend in een absolute tegenstelling met diens gedachtenleer.

Tenslotte: zooals het doel van het Hegelsche denken is absoluut zekere, zuiver wetenschappelijke kennis te verkrijgen van de onafhankelijk bestaande, absolute werkelijkheid, reikt evenzeer het doel van het marxisme in het economische niet minder ver, en tracht het, langs memodisch-wetenschappehjken weg, binnen de lijnen van zijn eigen, a priori aangenomen gedachlengang, lot ontwijfelbaar zeker weten aangaande de gansche ontwikkeling der maatschappij in het verleden, het heden en de toekomst te geraken. 2)

') Zie F. Mehring, Geschichte der deutschen Sozialdemokratie, Tweede deel, blz. 556.

") Onder den titel „Inzake Marx" komt in de Economist van 1905 een discussie voor tusschen van Bïom en Kuyper over de grondgedachten van het marxisme, als centraal punt waarvan van Blom noemt de theorie van den klassenstrijd, welke steunt op verschillende pijlers, waaronder hij in de eerste plaats noemt het historisch materialisme, „de leer, dat de wijze, waaróp de voortbrenging van goederen geschiedt, in laatste instantie geschiedenis en inrichting'der maatschappij, ook van haar ideologieën als kunst, recht, moraal, religie, beheerscht en verklaart." Hoewel ik, principieel, niet tot dezelfde gevolgtrekking kom, heeft dit debat voor mij geen rechtstreeksohe betee-

30

Sluiten