Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geestelijk gebeuren ervaren en wat zich als zoodanig in ons bewustzijn afspeelt, zou inderdaad niets anders zijn dan een werking der materie, der organen, in het bijzonder der hersenen en der zenuwen.

Over de wijze nu, waarop materieele processen en bewustzijnsverschijnselen met elkaar samenhangen, noch over de innerlijke waarde en de ver strekkende gevolgen van dit standpunt laat Marx zich nader uit: wanneer hu' het wijsgeerig fundament van zijn systeem omschrijft, gelijk hij gedaan heeft, aanvaardt hij hel als een axioma, aan welks juistheid en strekking geen twijfel bestaat, en waaromtrent verschil van inzicht niet mogelijk is. Inzooverre was hij volkomen kind van zijn tijd, welke het iich tot een onderdeel der natuurwetenschappen verheffen ook voor de sociale wetenschappen beschouwde als het hoogste door een wetenschap te bereiken ideaal; de natuurwetenschappelijke wereldbeschouwing, zooals zij hoogtij vierde in het midden der voorgaande eeuw, hield de natuurwetenschap, die de geheele ervaringswereld, zoowel het physische als het psychische, tot haar object maakte, voor de eenige wetenschap, en hare methode voor de universeele methode, de eenige, die tot ware kennis leidde. In het kader van dit rationalistisch naturalisme is er geen ware kennis dan die van oorzaak en gevolg, en het eenige kendoel, dat met zin kan worden nagejaagd, is de kennis van wetten: historie en staathuishoudkunde, rechts- en staatsleer, godsdienst en moraal, kortom de geheele kennis van het maatschappelijk leven zal dan pas wetenschap worden, als zij zich tot natuurwetenschap vervormd heeft en wetenschap van wetten, in den zuiver natuurwetenschappelijken zin, geworden is. In de voorrede tot de eerste uitgave van „Het Kapitaal" zegt Marx dan ook, dat het te doen is om „de natuurwetten der kapitalistische produktie'', welke hij nader omschrijft als „die mêtliizérên nortdzatoijkbTeid werkende en zich verwezenlijkende streklcintmn" en in denzelfden zin meent Engels, dat „de geschiedenis, zooals wij die tot nu toe kennen, die bisherige Geschichte, verloopt op de wijze van een natuurproces, en inderdaad ook aan dezelfde natuurwettap onderworpen ig". *)

») In een noot bij het 13e hoofdstuk van het eerste Boek van „Het Kapitaal" schrijft Marx dan ook:

„De laatste methode (d.i. de methode om uit de .werkelijke levensverhoudingen hare ideologische vormen af te leiden) is de eenige materialistische en dus wetenschappelijke methode.

32

Sluiten