Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET GEHEEL DER PRODUGTIEVERHOUDINGEN, DE EGONOMISGHE STRUCTUUR DER GEMEENSCHAP, DE EENIGE WERKELIJKHEID, OOK OP HET GEBIED VAN HET GEESTELIJK LEVEN.

Ook hier moet, ter verklaring van het maatschappelijk geestelijk leven, de theorie van het spiegelbeeld hare diensten bewijzen, m.a.w. ook hier weerspiegelt het geheel der produktieverhoudingen, de ekonomische structuur der gemeenschap, zich als de eenige voor zich zelve bestaande werkelijkheid in de denkbeelden der menschen, zooals deze tot uiting komen in godsdienst, recht, politiek, moraal, kunst of wijsbegeerte, kortom in eenige ideologische gedaante, welke ook. Het nauwe verband tusschen metaphysisch en historisch materialisme treedt in „Het Kapitaal" zeer duMeüjk aan het licht, of beter gezegd, Marx onderscheidt niet nauwkeurig tusschen deze beide wijsgeerige gedachtenconstructies: zij zijn hem in aard en wezen eigenlijk één, en uit verschillende plaatsen van zijn arbeid blijkt, dat hij beide systemen als volkomen gelijk en gelijkwaardig naast elkaar plaatst en er mee opereert, ze soms zelfs door elkaar heen gebruikt, als waren zij beide verschillende formuleeringen van éénzelfde gronddenkbeeld. Het geestelijk leven en de wetenschappen, die zich zijne behandeling ten doel stellen, hebben op het allergunstigt slechts een schijnobject, hetwelk inderdaad niets meer dan een zeer onwezenlijk bestaan kan voeren, en met één slag tevens bereidt Marx de oplossing van dit object in natuurkundige of biologische processen voor, door zijn inhoud af te beelden als een ideëele weerspiegeling van het maatschappelijk produktieproces, aldus alle waarden, behalve die van zijn eigen levensleer, tot verklaringsobject kiezende en deze daarmede tegelijkertijd wegredeneerende, wegverklarende. )

') In dit en dn het voorgaande hoofdstuk doet zich, bij het herhaalde beroep op de werkelijkheid en de waarheid, weer telkens gevoelen het gemis van eenige bespreking der vraag, waarom de philosophie van Marx en Engels krachtens haren aard nog iets anders wil dan louter bestaan: er is reeds

93

Sluiten