Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Organismus umgesetzter Naturstoff", anderzijds is de waarde weer niets anders dan de in het arbeidsproduct overgehevelde, en daarin gematerialiseerde, gelijke menschelijke arbeid.*)

Inderdaad komt bij deze gedachtenconstruotie een keer te meer uit, dat Marx' systeem een wijsgeerig stelsel is, binnen welks raam maatschappelijke toestanden en maatschappelijke verhoudingen, zooals deze zich aan hem als „zichtbare verschijnselen" voordoen, hun verklaring en hunne oplossing vinden: eenmaal het fundament, de waardeleer, gelegd zijnde — op welke wijze Marx dan ook gemeend heeft dit te kunnen doen —, ontwikkelen zich daaruit vanzelf de leerstukken van de meerwaarde en van den klassenstrijd. In zooverre is Marx' betoog zuiver deductief: wanneer inderdaad de ruilwaarde, als eenige verschijningsvorm der waarde, niets anders is dan neergeslagen, in de waar belichaamde kracht van den arbeider, zijn alle waren als waardemassa's slechts bepaalde hoeveelheden gestolde arbeidstijd, die als zoodanig ten volle ten goede moeten komen aan hem, die de waarde geschapen heeft, nl. den arbeider. De constructie van den economischen celvorm — Marx erkent trouwens zelf het bezwaar met even zoovele woorden — is uiterst moeilijk, intusschen tevens daarom zóó principieel, omdat, wanneer hij er in slaagt aan te toonen, dat in die ruilwaarde zelf als uiterlijken verschijningsvorm een maatschappelijke productieverhouding verborgen is, daarmee elk vraagstuk, dat rijzen kan op het gebied van het sociale leven, zijn eigenlijke oplossing vindt.

Met deze reserve ten aanzien van de geldigheid der waarheidswaarde van de fundeering zelf van Het Kapitaal, geeft Marx een systeem der kennistheorie, waarin inderdaad „die Keime zu einer vollbefriedigenden Welt- und Lebensan schauung enthalten sind." 2)

*) Vgl. Masaryk, t.a.p., biz. 276:

„In der Reduktion der gesatrnmten Arbeit auf die einfache (physische) Muskelarbeit erkennen wir aberimals den Mar x'soben imaterialdstiscben Priindtivismus.

!) Zooals de Hegelaar tegenover ihem, die niet tot begrijp gekomen is, staat als de absolute waarheid tegenover de betrekkelijke, zoo staat ook, im bet economische, de marxist tegenover ham, idde niet tot de waarde-idee gekomen ie: deze abstractie doorgronden beteekent de geschiedenis der maatschappelijke ontwikkeling .begrijpen.

Om deze Teden weet van Ravesteyn, consequent wetenschappelijk marxist, dan ook dadelijk altijd alles: als absoluut philosoof kan hij echter logi sch niet anders handelen, dan hij doet. Geen van zijn tegenstanders gevoelt of begrijpt ook maar iets van zijn leer, hij zelf daarentegen doorziet de betrek-

L13

8

Sluiten