Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In het eerste hoofdstuk, De Waar, van „Het Kapitaal", komt dit duidelijk uit: de beteekenis van de ruilbetrekking tusschen twee waren besprekende, zooals deze bijv. tot uiting komt in de vergelijking 1 mud tarwe = a kilo ijzer, schrijft Marx eerst, dat er „iets gemeenschappelijks van denzelfden aard in twee verschillende dingen aanwezig is, in 1 mud tarwe en eveneens in a kilo ijzer. Beide zijn derhalve gelijk aan een derde, dat op zichzelf noch het eene noch het andere is:" hier aanvaardt Marx dus als het wezen van alle abstractie de ideëele voorstelling,^ welke met het concrete verschijnsel alleen het algemeene gemeen heeft, zoodat m.a.w. oorspronkelijk nauw met elkaar verbonden elementen van elkaar afgezonderd worden. Door nu echter te vervolgen: „Elk van beide dingen, voorzoover zij ruilwaarde hebben, moet dus tot een derde g r o o t h e i d te her leiden zij n", welke derde grootheid dan is de abstract menschelijke arbeid, geeft bij te kennen, dat die gemeenschappelijke maat van waarde, op zich zelf beschouwd, zoowel in het eene ding als in hetanderedingaanwezigis, echter alleen in een meerdere of mindere mate. De ruilwaarde der waren wordt dus eerst

door het begrip abstractie" in twee (verschillende beteekenissen te gebruiken, is de gedachtengang hier inderdaad verward. . Het is dus als het ware alsof het concrete marxistische arbeidsbegrip nu eens wordt opgevat als het gewone, nl. een leege abstractie uit de werkelijkheid, dan weer vereenzelvigd wordt met de volheid der werkelijkheid zelve.

Vooral in de inleiding .tot eijn Zur Kritik hecht Marx aan de abstractie de beteekenis van een afgetrokken algemeene gedachte, en wel izoo, dat het begrip overig blijft, indien men van de reêele verschijnselen al het bijzondere wegdenkt om het algemeene over te houden; in verband hiermede lezen wij op blz. XLI:

„Dieses Beispiel der Arbeit aeigt sohlagend, wie selbst die abstraktesten Kategorien trotz ihrer Gültigkeit — eben wegen ihrer Abstraktion — für alle Epochen, .doch in der Bestimmtheit dieser Abstraktion selbst ebensosehr das Produkt historisoher Verhaltnisse sind und ihre Vollgültigkeit nur für und innerhalb dieser Verhaltnisse besitzen."

Dat ide abstractie „arbeid" en het feitelijke begrip „abstract algemeene arbeid" elkaar in het algemeen niet dekken, blijkt uit de volgende beschouwing:

„Hier alao — in iden Vereinigten Staaten — wird die Abstraktion der Kategorie „Arbeit", „Arbeit überhaupt", Arbeit sans phrase, der Ausgangspunkt der modernen Ökonomie, erst praktisch wahr. Die einfachste Abstraktion also, welche die moderne Ökonomie an die Spitze stellt und die eine' uralte und für alle Oesellschaftsformen guitige Beziehung ausdrückt, erscheint doch nur in .dieser Abstraktion praktisch wahr als Kategorie der modernsten Gesellschaft."

120

Sluiten