Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maar den gemiddelden nocKlzakelijken of maatschappelijk noodzakelijken arbeidstijd noodig heeft:" zóó, en zóó alleen wordt de arbeider, als drager van de gemiddelde maatschappelijke arbeidskracht beschouwd, de schepper van de waarde.

Met alle concrete, individueele, persoonlijke elementen in den arbeid breekt Marx dan ook hier absoluut ter constructie van den oelvorm der maatschappij, want „es ist, alsob die verschiedenen Individuen ihre Arbeitszeit zusammengeworfen und verschiedene Quanta der ihnen gemeinschaftiich zu Gebote stehenden Arbeitszeit in verschiedenen Gebrauchswerten dargestellt natten;" *) het is inderdaad niet te veel gezegd, wanneer wij beweren dat Marx, die zich hier alleen beweegt in de sfeer van het quantitatieve, en als materiaal van zijn onderzoek slechts de quantitatieve zijde van de werkelijkheid toelaat, het individu oplost in het geheel, den mensch alleen beschouwt in zooverre hij deel is van de natuur, de materie, als de alomvattende werkelijkheid. 2)

*) Zur Kritik, bldiz. 8,

2) In dit begrip van den maatsohappelijken arbeid ligt mi. het scherpste argument ivoor het economisch communisme: vgl. hierbij Masaryk, die schrijft, dat „Marx den Begriff der „gesellscbaftliohen" Arbeit als Argument für den wirtschaftlichen Communismus verwehrtet." (§ 79 en § 94).

Zie ook Dr. Framz Petry, Der soziale Gehalt der Marxschen Wertitheorie, blz. 21—27.

Wanneer men eenmaal oog gekregen heeft voor het bijzondere karakter van Marx' argumentatie als cirkelbetoog, wordt men telkens getroffen door den geest van consequentie, waardoor zijn arbeid ook in dit opzicht zich kenmerkt: de systematiek en de onderlinge verhouding der twee eerste onderafdealingen van Het Kapitaal is zuiver cyclisch, en elk punt van dit betoog kan, gelijk elk punt van een cirkel, aanvang en einde, punt van uitgang en punt van aankomst tegelijk zijn.

Wanneer nu eenmaal aldus de analyse van de waar „gegeven" is, wordt in het hoofdstuk „Die Produktion des absoluten Mehrwérths", met een verwijzing naar en een beroep op deze analyse, de meerwaarde „verklaard en bewezen": „Man sieht: der früher aus der Analyse der Waare gewonnene ünterschied zwdschen der Arbeit, soweit sie Gebrauchswerth, und derselben Arbeit, soweit sie Wenth sehafft, hat sich jetzt als ünterscheidung der verschiednen Seiten des Produktionsprocesses dargestellt". Enz. enlz.

Inderdaad: het marxisme is een maatschappelijk, wijsgeerig systeem, waarin de „zichtbare" economische verschijnselen hunne volkomen oplossing vinden.

125

Sluiten