Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het niet aanvaarden van het geestelijk element, in zooverre het in zijn openbaringsvormen van waarden en normen wordt opgelost in de functionneering der stof, sociaal of mdividueel, en als waarbeid, kunst, moraal, godsdienst, wordt wegverklaard waar het tot verklaringsobject wordt gekozen, is dus wel het allesomvattende kenmerk van Marx' en Engels' maatschappijleer: zóó en zóó alleen kan men de constructie van de arbeidsidee begrijpen, die zelfs in de hoogststaande, meest „persoonlijke" uiting van den arbeid niets meer, en niets minder ziet dan causaal-mechanische compliceeringen van enkelvoudige elementen, vatbaar voor de bewerking door een psychologische mechanica. De reaüteit van Marx' arbeidswaardeleer, die zich uitsluitend beweegt in de sfeer van het quantitatieve, en de concrete werkelijkheid als zuiver quantitatief aanvaardt, moge door deze beschouwingen een keer te meer bewezen zijn: juist daarom is het streven om de werkelijkheid met natuurwetenschappelijke zekerheid en nauwkeurigheid te beheerschen, het kenmerk van het historisch materialisme, en juist daarom herleidt Marx, omdat hij als materiaal van zijn onderzoek slechts de quantitatieve zijde van de werkelijkheid toelaat, zijn economische, alomvattende realiteit, nl. de waardeidee, op de hoeveelheid gestolden arbeidstijd.*)

gegebenen Lande aufsteht, iet natürliöh reiner Zufall. Aber streicben iwir ihn weg, so iet Nachfrage da für Ersatz, und dieser Ersatz findet sich, tant bien que mal, aber er findet sich auf die Dauer. Dasz Napoleon, gerade dieser Korse, der- MiHt&rdiktator war, den die durch eigenen Krieg erschöpfte französische Kepublik nStig machte, das war Zufall; dasz aber in Ermanglung eines Napoleon ein anderer die Stelle ausgefüllt hatte, das ist i>ewiesen dadurch, dasz der Mann sich jedesmal gefuniden, sobaid er nötig war: Casar, Augustus, Cromwell usw. Wenn Marx die materialistische Geschiehtsauffassung entdeckte, so bewiesen Thierry, Mignet, Guizot, die samtlichen englischen GeschiehtschreibeT bis 1850, dasz darauf hingestrebt wurde, und die Entdeckung derselben Auffassung durch Morgan beweist, dasz die Zeit für sie xeif war und dasz sie eben entdeckt werden m u s z t e. So mit allen anderen Zufalligkeiten und scheinbaren /Zufalligkeiten im der Geschichte". (Zie het vervolg van dezen brief op blz. 176, noot 1).

De bestrijding van deze verklaring van de „groote mannen", door Treub in zijn reeds meermalen vermeld boek, I, blz. 147, noot 1, een moeilijk probleem voor de historisch materialisten genoemd, zoeke men in de algemeene wijsbegeerte, — waar izij nu. ook te vinden is.

i) In .dit verband rwil ik hier met een enkel woord terugkomen op de denkbeelden, ontwikkeld in het hoofdstuk: „Absolute strekking en amoreel karakter van Marx' maatschappijleer", met name op blz. 135 v.v.: wanneer in Het

185

Sluiten