Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KANTIAANSGHE MARXISTEN; HET NEO-MARXISME.

Hierboven is er reeds de aandacht op gevestigd dat Troelstra, die met Bernstein behoort tot „de sociaaldemocraten, die immers allen leerlingen van Marx en Engels zijn", aanvulling van het historisch materialisme verwacht zoowel van den kant van Dietzgen s philosophie en der Nieuw-Kantianen, als van dien der Lhnsten-socialisten: de nadere betrekking tusschen Marx en Aant wordt echter door den voorman der S. D. A. P., althans voor zoover ik heb kunnen nagaan, niet besproken, zoodat wij van elders moeten trachten te weten te komen inhoeverre deze beweerde relatie bestaan kan, en op welke motieven zij gefundeerd is In het algemeen was de wederopkomst van de idealistische systemen na Kant - en in zijne tegenstelling was het marxisme daarvan een sprekend voorbeeld — een der merkwaardigste verschijnselen in de wijsbegeerte van den lateren tijd. Na een overwegend Neo-Kantiaansche periode was Fichte reeds sedert geruimen tijd door mannen als Windelband en Rickert weer ten tooneele gevoerd, en op de beteekenis van Schelling, vooral den ouderen was sinds lang herhaaldelijk door von Hartmann gewezen. Het is nu echter uiterst merkwaardig te constateeren dat waar met name aan Hegel een vernieuwde belangstelling te beurt valt op algemeen wijsgeerig gebied, juist op economisch terrein het omgekeerde verschijnsel zich voordoet en men, voornl in Duitschland en Rusland, maar ook in Frankrijk, ter betere fundeenng van zijn staathuishoudkundige inzichten, zijn toevlucht gaat zoeken bij den Koningsberger wijsgeer, ja, zich somtijds zeer bewust zelfs afwendt van „het grootste denkgenie van alle tijden" Onder de leuze „Terug naar Kant" openbaart zich een nieuwe nchüng op econoniisch-wijsgeerig terrein, die wü breken met het karakter van het op zijn hoofd gezette Hegelianisme, het marxisme als absolute philosophie, en die, met beroep somtijds op een vooropgezette verwantschap van Marx met Kant, aan wil toonen, dat „die Ruckkehr zu Kant für den Marxismus keineswegs einen

224

Sluiten