Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

teerd boek „Der historische Materialismus'' met een wel meer gefundeerde, maar toch zeker nog niet radicale oplossing voor den dag; de richting waarin hij deze zoekt, blijkt reeds dadelijk uit het voorwoord, waar wij in het slot lezen:

„Dasz mein Buch unter dem Zeichen der Rückkehr zu Kant steht, wird mancher Marxist für einen Rückschritt halten. Wer aber die kritische Stellung Marx' zu Hegel und seine eigene wissenschaftliche Methode genauer kennt, wird einsehen, dasz Marx' Auffassung des wissenschaftiichen Denkprozesses durchaus Kants kritischer Phüosopbie entspricht, und dasz Marx' Absage an Hegel und seine Zuwendung zur Naturwissenschaft und Geschichte im Grunde eine Rückkehr zu der unverfalschten Urschrift der klassischen deutschen Philosophie war, ohne dasz sich Marx dieses p r in zip i el len Zusammenhangs klar bewuszt gewesen ist."

Hoe construeert nu Woltmann zün gedachtengang? Ik bepaal mij hier natuurhjk tot het uitzetten van algemeene richtingspunten, het weergeven in zeer groote lijnen van het door hem als het eenig ware aangenomen systeem, maar meen juist hierom in staat te zün te kunnen aantoonen, dat en waarom de aansluiting, die bij zoekt en meent te vinden tusschen Marx' en Kant's philosophie, principieel onjuist gelegd is: de wensch „een ethisch standpunt van „Het Kapitaal" " te ontdekken, en in verband daarmede het historisch materialisme te ontdoen van zün amoreel karakter, doet hem in het marxisme een moment vinden, hetwelk vreemd is aan zün eigenlijke strekking en beteekenis.

Woltmann zelf gevoelt dit reeds: in een hoofdstuk „Die philosophischen Grundlagen im „Kapital"," schrijft bij, dat „es manchem Leser seltsam erscheinen wird, dasz hier von dem ethischen Standpunkt des „Kapitals" gehandelt werden soll. Er wird einwenden, dasz Marx gar keine ethischen Momente kennt, dasz er im Gegenteil jegliche ethische Beurteilung und Verurteüung von vornherein ablehnt. Marx sei mit den Methoden eines Mathematikers und Naturforschers an die menschliche ökonomie herangetreten, um die Naturgesetze derselben festzustéllen. Was habe überhaupt der ökonomische Materialismus mit den ideologischen Schrullen der Ethik zu thun?" *) Waar Woltmann de beteekenis van het marxisme voor het ideëele leven zoo juist uiteenzet, en vooral Marx' verhouding tegenover Hegel's leer zoo scherp aangeeft, wanneer hij

*) Zie blz. 206.

229

Sluiten