Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

als constant kapitaal, of, stoffelijk gesproken als productiemiddel fungeeren zal, in beweging te brengen, een bepaalde hoeveelheid arbeid vereischt ia.

Het kapitaal komt uitsluitend voort uit de meerwaarde: gebruik van meerwaarde als kapitaal of wederomzetting van meerwaarde in kapitaal noemt Marx de accumulatie van het kapitaal, het vraagstuk, dat in de burgerlijke economie bekend ia als de vorming van nieuw maatschappelijk kapitaal, en daar verklaard wordt door de besparing op het inkomen. „De theorie van den zich onthoudenden kapitalist, dien zonderbngen heihge, dien ridder van de droevige figuur", ten aanzien van wien Marx schrijft, dat de wereld alleen nog maar bestaat van de zelfkastüding van dezen modernen kluizenaar," — beeldspraak, alleen verklaarbaar binnen den gesloten gedachtengang van Marx' waarde- en meerwaardeleer —, deze theorie wil Kuyper combineeren met die van de algemeene kapitaalopvatting der burgerlijke economie: hij die zich heeft ingeleefd in den geest van dat verwonderlijk scherp doordachte, maar uiterst wrang gestelde hoofdstuk van Marx arbeid, „De accumulatie van het kapitaal", en die in den kapitalist, „hartstochtelijk voorstander van het kweeken van meerwaarde"', niets anders ziet dan de werking van het materialistische hegeliaansche stelsel, waarbinnen de kapitalist slechts een „drijfrad" is doorgangspunt van economische krachten, gevoelt, beseft, dat er 'een geheele wereld van gedachten ligt tusschen deze beide kapitaalbegrippen, die voor wederkeerige aanvulling niet vatbaar

zijn. ,

Het streven van Kuyper de „tegenstrijdigheden op te lossen, die hij constateert tusschen Marx' waardeleer, zooals deze geconstrueerd is in het eerste boek van „Het Kapitaal" en hare toepassing zooals hij meent die te vinden in het derde boek en ook reeds in sommige plaatsen van het eerste boek, doet hem zoeken naar een oplossing, volgens welke — naar zijn eigen woorden — „de Marxistische beredeneering van de waardewet natuurlijk foutief blijft maar door een andere bewijsvoering wordt vervangen. Het arbei'dswaardeprincipe blijft opgegeven":1) een methodisch^wijsgeerige constructiefout verward te hebben met een verstandelijke denkfout is oorzaak, dat Kuyper zijn geheele argumentatie op een onzuiveren grondslag heeft opgetrokken, en als gevolg daarvan tot conclusies komt, die hij, binnen het kader van „Het Kapitaal , eigenlijk niet aanvaarden kan.

i) Marxistische beschouwingen, I, blz. 194.

287

Sluiten