Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

atoombeweging eenerzüds, de ontwikkebng der productiekrachten en der ruilverhoudingen anderzijds, gelden voor hem als de eenige, allesomvattende, ware werkelijkheid, en verder dan deze waarheid kan het menschehjk denken niet komen, niet omdat het verdere voor dat denken onbereikbaar zou zijn, maar omdat er van een verder, buiten dit gebied liggend zün geen sprake is.x)

Overweegt men nu, dat deze opvatting van de sociale werkelijkheid in Hegeliaanschen zin is geconstrueerd, zoodat de eigenaardige wüze, waarop het Hegelianisme in de behoefte aan ontwüfelbaar zekere kennis van het absolute zoekt te voorzien, ook wezenskenmerk is van het Marxisme, en oorzaak van zün bekoring tevens, dan worden vele vooretellingen in Het Kapitaal duidelijk, waarvoor men aanvankebjk als voor een gesloten deur bleef staan: ik beroep mü met name ook al weer op het principieele betoog in het hoofdstuk over het afgodskarakter van de waar, hetwelk alleen begrijpelijk wordt, wanneer wü hierin zien de Hegehaansche werkelijkheid, niet opgevat als een ononderscheiden, bewegingloos „zün", maar als een „zich in zichzelf onderscheidend, werkzaam zün" — dit alles nu echter zuiver materieel doordacht en geconstrueerd. „Dies ist der Inhalt des Absoluten, sich zu manifestieren", onverschillig of men dit nu opvat in ideëelen dan wel in materieelen zin, en de stuwkracht die, dialectisch begrepen, voor den omslag van de these in de antithese ligt in de zelfontwikkeling van het begrip, is voor Marx gelegen in de zelfontwikkeling der sociale materie, wat bü hem tot openbaring 'komt in de zelfbevruchting der waarde: de werkelükheid, het wezenlijke geheel der dingen is, geen stelligheid zonder meer, maar oneindige bestendigheid, van wat zich eindeloos verkeert. Kortom: Marx' en Hegel's wüsbegeerte hebben beide hetzelfde object, denzelfden inhoud, het absolute; zü verschillen alleen in de wüze, waarop zü het vatten: Marx in de materie, Hegel bi de idee.2)

>) Vgl. Stammler, t.a.p., Monismus des sozialen Lebens, blz. 154 v.v. ») Masaryk, t.a.p. blz. 44:

„Derart hat Marx nach Engels' Ansicht aus der ideologischen Schale Hegel's den gesunden Kern herausgeschalt: die Welt ist kein Complex von fertigen Dingen, sondern ein Complex von P r o c e s s e n, worin die scheinbar stabilen Dinge nicht minder wie ihre Gedankenabbilder in unserem Kopfe, die Begriffe, eine fortwahrende Veranderung des Werdens und Vergehens durchmachen, in welcher Veranderung bei aller scheinbaren Zufalligkeit und trotz allen momentanen Kücklaufigkeiten schliesslich eine fortschreitende Entwicklung sich durchsetzt."

301

Sluiten