Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hü zegt, dat „Fintelligence est caractérisée par une incompréhension naturelle de la vie." *)

Aan deze innerlyke tegenstrijdigheid, gevolg van het feit, dat zü de geheele, alomvattende werkelijkheid craantitatief opvat, gaat de materialistische levensleer, de tot wereldbeschouwing verabsoluteerde natuurwetenschap, te niet: het systeem wordt in het hart getroffen door de aanwüzing van de volledige mislukking van zün eigenlijk pogen, de fundeering van een houdbare levensphilosophie.

Ook het Marxisme, als een in zeer büzonderen, nl. Hegehaanschen zin doordacht materialisme, ontkomt aan deze voor het systeem als zoodanig verderfelijke consequentie niet.

Kenmerkend voor het Marxisme is dan ook zün stelselmatige reductie van alle maatschappelijke levensverschünselen op quantitatief meetbare sociale grootheden: met name is rijn Springpunkt der politischen Oekonomie, de opvatting van den vermaatschappelükten arbeid als bron van waarde, een begrip, dat alleen mogelük is in de sfeer van het quantitatieve, zoodat dan ook, in volkomen overeenstemming hiermede, „als waardemassa's alle waren slechts rijn bepaalde hoeveelheden gestolde arbeidstijd."2) Wanneer nu echter het monistisch materialisme, opgevat in zy'n verabsoluteering der natuurwetenschap als levensbeschouwing, aan eigen mnerhjke tegenstrijdigheid te gronde gaat, bovendien nooit de geheele werkelijkheid omspant, beteekent dit dat het materieele substraat van het arbeidswaardeprincipe aan Marx' leer onttrokken wordt, of, met andere woorden, dat de voorstelling van den in het arbeidsproduct overgehevelden arbeider een voorstelhng is, die, met de werkehjkheidsopvatting van Marx en Engels zelve, niet in staat is ook maar het kleinste stukje concrete werkelijkheid in alle opzichten te kunnen verklaren. Marx' uiteenzetting van het arbeidsproces, dat, wat zich aan den kant van den arbeider als beweging voordoet, zich aan den kant van het product openbaart in den vorm van het zyn, de rust, is dan ook een principieel onzuivere gedachtengang: de „gestolde arbeidstijd" is een gedachtenconstructie, waarbinnen de bewustzünsverschynselen met de denkmiddelen der natuur-

») L'Evolution créatrice, blz. 179; Bergson spreekt hier ook van „le mécanisme du travail intellectnel."

") Ook de individueele arbeidskracht .fungeert in de landelijk-aartsvaderlijke industrie van een boerengezin slechts als orgaan van de gemeenschappelijke arbeidskracht van dat gezin.

312

Sluiten