Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

PROEFONDERVINDELIJKE RESULTATEN. 173

aantal klanken of „letters" in een lettergreep, aan deze noodzakelijk een zooveel langer duur moet geven. Integendeel bestaat er een algemeene natuurlijke neiging, om bij het spreken dat pseudo-noodzakehjke lastige onderscheid zoo veel mogelijk te niet te doen, en dus in een meer gevulde lettergreep den articulatie-duur der afzonderlijke klanken korter te maken dan in een minder gevulde.

Rousselot, die bij zijn uitgebreide proeven op het Fransch ook meer werkte in de richting waarin onze vragen liggen, vond zoowel bij klinkers als medeklinkers een streven om de „durée normale", bepaald door het „mouvement libre" der articulatie bij afzonderlijke uitspraak, te verkorten, zoodra zij in combinatie kwamen met een anderen klank, en dit des te sterker hoe uitgebreider die combinatie werd1). Evenzoo bhjkt de totale duur, die door het gevoel van den spreker voor een geheel zinsdeel beschikbaar wordt gesteld, een zekeren dwang tot verkorting uit te oefenen op sommige lettergrepen a). Al deze verschillen in lengte, en de verminderingen die deze ondergaan, zijn echter zeer gering.

Dit alles wijst er op, dat een bloote optelling van den voor de articulatie zoogen. noodzakelijken duur der verschillende klanken een maatstaf zou opleveren, die met de werkelijkheid van het spreken niet kan overeen komen. Inderdaad zou een dergehjke noodzaak een ondragehjken dwang op onze gedachtenuiting oefenen, daar zij de onmisbare vrijheid der zinsmelodie en der accentplaatsing zou belemmeren. Als tegenwicht daarvoor treedt dan -ook vanzelf een streven in werking om de te vreezen verschillen te vereffenen en den duur der lettergrepen zooveel aan elkaar gelijk te maken, dat ze voor ons gevoel aan een zekere norm beantwoorden, en alle geschikt worden, om de in het verband gewenschte mate van accent (duur, scherpte, kracht, toonhoogte) min of meer aan te nemen.

Bij de beschouwing van het rythme in een prozazin of vers

*) Rousselot, Les modifications phonétiques du language etc. Thèse Paris 1891, p. 81, 88 ss. 101; Idem, Principes de phonétique expérimentale. 2 vol. Paris 1897— 1908, p. 993—1002; Idem et P. Laclotte, Précis de prononciation francaise, 2' éd. Paris, Leipz. 1913, p. 86—100.

*) Vgl. Rousselot et Laclotte p. 93 Ss.: eenige regels proza, gemeten naar duur, stemkracht en toonhoogte, met de opmerkingen daarbij; p. 99: „La longueur du membre de phrase qui doit être lu d'une seule haleine amène une diminution notable de la durée de certaines syllabes."

Sluiten