Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

184

NEDERLANDSCH VERSRYTHME.

geen enkele eigen differentiatie bepaalde aard der opeenvolgende tikken of slagen. Het onder 1 genoemde behoeft bier slechts kort te worden aangeduid; men moet onder omstandigheden wel rekening houden met de bedoelde bevooroordeeling. Indien immers ons rythrnisch gevoel reeds bezig gehouden wordt door eenig duidelijk sprekend rythme, dat wij waarnemen of te weeg brengen, b.v. het geraas van een spoorwagen of onze eigen loopbeweging, dan zal de vrije opvatting van een tweede rythme daardoor belemmerd worden. Ons. gevoel is^ bevooroordeeld en heeft zich gesteld tot de waardeering van het eerste rythme (hoedanig die waardeering ook moge zijn), waardoor de opvatting van een nieuw tweede rythme noodwendig in betrekking zal treden tot de door het eerste gewekte aandoening, en dus allereerst relatief zal zijn ten opzichte daarvan. Een onafhankelijke beoordeeling zal slechts mogelijk worden, wanneer men het tweede zoo sterk doet werken, dat de indruk van het eerste vergeten wordt. Hieruit volgt dat de gevonden voorkeur-marge tijdelijk gewijzigd kan worden door de suggestie van eenig rythme, waarin wij ons gedurende een zeker tijdsverloop bewegen, b.v. dat die schijnbaar' sneller is bij het marcheeren of langzamer bij het roeien, hetzij wij dit zelf doen of het alleen waarnemen.

Het als 2 genoemde punt leidt ons onderzoek van het bijzondere waamemingsvoorwerp van ons experiment naar de meer algemeene werkelijkheid. Immers buiten de mechanische zal zich betrekkelijk zelden een reeks van volkomen gelijke slagen aan onze rythmische waardeering voordoen; gewoonlijk zullen de momenten die de reeks samenstellen in eenig opzicht van aard, kracht, duur enz. of door hun onderlingen afstand onderscheiden zijn. Deze differentiatie, die dus bij de waarneming zekere punten der reeks meer, andere minder naar voren doet komen, wordt van belang voor de waardeering, daar de in een of ander opzicht als meerdere voelbare momenten een zeker overwicht over de mindere doen gelden en willen behouden. Zoo wijzen die overwegende momenten zich zelf aan als de gewenschte keerpunten waarop rythmische slagen en weerslagen dienen gevoeld te worden; de differentiatie wordt een directief voor het rythrnisch gevoel.

Dit wil echter geenszins zeggen, dat het rythrnisch gevoel geheel onderworpen zou worden aan de verhoudingen der differentiatie,

Sluiten