Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

/; rr* 2.

REVOLUTIE EN PSYCHOSEN1)

DOOR

2Z/S-I8 DR- TH' VAN SCHELVEN.

Zenuwarts te 's Gravenhage.

De dikt atuur van het proletariaat duurde in Hongarije 133 dagen; in dien tijd zijn daar meer moorden bedreven dan anders in 133 jaren. De nood en honger der geheele bevolking, de angst en wanhoop der burgerij was ongeëvenaard. De suggestieve kracht van 500 terroristen hield de millioenenstad en het geheele land in bedwang. Slachtoffers vielen bij honderdtallen; middeleeuwsche wreedheden en geraffineerde martelingen werden toegepast. Toch doet men verkeerd, de diktatuur zonder meer te vereenzelvigen met de bedreven bestialiteiten: naast Kun's politieke, moreele diktatuur stond Szamuelly's terroristische, bloedige diktatuur. Ten tijde der omwenteling bestond er geen terreur, evenmin als dat indertijd in het begin in Rusland het geval was. Naast de diktatuur der proletariërs ontstond echter snel de heerschappij der roode praetorianen, die eerst allen tegenstand tegen hun willekeur in bloed smoorden, maar tenslotte de directe oorzaak der restauratie werden, juist omdat hun bestialiteit op den duur onbestaanbaar was.

De meeste terroristen waren menschen, waarvan het publiek vroeger nooit gehoord had. Als individu is nooit grooten invloed van hen uitgegaan. Tezamen hielden zij een geheele natie in ademlooze angst gevangen. Alleen als massa beschouwd, is hun optreden verklaarbaar. De sleutel voor hun collectieve daden kan echter alleen de beschouwing van hun psyche geven, zooals die spreekt uit hun daden, hun uitingen en hun beeltenis; x) bij sommigen laat zich daaruit een vrij duidelijk beeld construeeren. Een poging daartoe doe ik in het volgende.

Tibor Szamuelly. De merkwaardigste persoon van het Hongaarsche communisme is Tibor Szamuelly. Zonder dezen dertig-jarigen jongen man zou het communisme in Hongarije een geheel ander cachet

') Voordracht gehouden voor het Psychiatrisch-Juridisch Gezelschap op 11 Maart 1922 te Amsterdam.

Om technische redenen konden de op de Bijeenkomst vertoonde portretten (meest overgenomen uit „Erdekes Ujsag") slechts voor een deel afgedrukt worden.

Sluiten