Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

43

ARBEIDSSCHUWHEID EN PRODUCTM

„Met dien eisch vereenig ik mij. Ik vereenig mij daarmee niet alleen met het oog op den toestand van het oogenblik, maar voornamelijk met het oog op de verder strekkende eischen die ik als sociaal-demokraat aan de naaste toekomst stel. Ik ben al te goed overtuigd, dat, wil de socialisatie der bedrijven in den kortst mogelijken tijd dergelijk, konkrete resultaten, ook in het belang van de arbeidersklasse opleveren, het streven der arbeidersklasse ook gericht moet zijn op vermeerdering der productie, en dat zij daarvoor niet onverschillig mag zijn. -

Toen mijn vriend van der Waerden zijn bekende brochure over de productievermeerdering heeft geschreven, heeft het kommunistisch blad De Tribune van de hoogte, waarop die heeren gewoonlijk alles wat aan hun voeten kruipt bekijken, gezegd: dat was te gek om los te loopen, dat ging tegen elk marxistisch idee in, want het kwam niet allereerst op de productie op zich zelf aan, maar vooral op het standpunt, dat in de produktie wordt ingenomen door de uitgebuite arbeiders en den uitbuitenden kapitalist. Maar wanneer men over de verdeeling der produkten wil spreken, moet er eerst iets te verdeelen zijn, en daarom moeten wij als sociaal-demokraten met de eischen eener groote produktie wel degelijk rekening houden. Ik zal dan ook, wanneer er bewegingen worden gewekt in de arbeidersklasse, die daarmee geen rekening houden, steeds behooren tot hen, die tegen de gevolgen daarvan waarschuwen. Slechts zij, wien het alleen er om te doen is om de zaken in de war te sturen, en die meenen langs den chaos te komen tot de toekomst, die zij wenschen, kunnen zich de weelde veroorloven, om de eischen van de productie te negeeren. Maar degenen, wien het er werkelijk; om te doen is om, gebruik makende van hetgeen aan organisatie reeds is gewrocht in de maatschappij en in de arbeidersklasse, zoo spoedig mogelijk tot invoering van maatschappelijke exploitatie der bedrijven en zeggingschap der arbeiders over de produktie te komen, zullen allereerst ook voor de eischen van de produktie zelf moeten opkomen".

Troelstra voegde terecht hieraan toe een fel verwijt aan de bezittende klasse. Hij sprak over haar gebrek aan sociaal gevoel.

„Ik wensch hier bij deze gelegenheid, waar ook een vorigen keer in de Kamer over dat gemis aan sociaal gevoel yan de arbeiders is gesproken, deze pertinente vraag te richten tot de vertegenwoordigers van het partikulier initiatief, tot de vertegenwoordigers van 't kapitalisme in ons land: hoe staat het met uw sociaal gevoel? Wij hebben gedurende den oorlog dat sociaal gevoel in werking gezien: één spekulatie op den nood des volks. Indien er thans een geest is onder de arbeiders,^ die door u wordt betreurd, en die door mij, wanneer zij niet tijdig binnen zekere grenzen wordt gehouden, althans zich niet richt op een bepaald positief doek ook niet in alle opzichten wordf in- bescherming genomen, dan is dit net het minst mede veroorzaakt door het schandelijk egoïstisch optreden van diegenen, die

Sluiten