Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

61

BEDRIJFSORGANISATIE EN BEDRIJFSRADEN

Vakorganisatie. Hierbij is ook een „Consumentenraad" ingesteld, die de prijstarieven en leveringsvoorwaarden beoordeelt.

Prof. Veraert schrijft in zijn boek: „Vraagstukken der ekonomische bedrijfsorganisatie" op bladz. 158 en 159, dat de socialisten voor die bedrijfsorganisatie tenslotte wel te vinden zullen zijn, daar zij het zullen kunnen doen voorkomen, „dat ekonomische bedrijfsorganisatie slechts een fase in het ontwikkelingsproces, dat van kapitalistische produktie wijze naar socialisatie van produktiemiddelen leidt". Men kan evengoed zeggen, dat de voorspellingen der socialisten omtrent de noodzakelijkheid van organisatie in de produktie zelfs de r.-k. arbeiders naar middelen heeft doen zoeken om aan het euvel der ekonomische anarchie onder het kapitalisme tegemoet te komen, zonder evenwel "het kwaad in den hartader aan te tasten. Zoolang de politieke macht niet in handen is van het proletariaat en de produktiemiddelen in beginsel in handen der gemeenschap, Zal van de voordeden dezer bedrijfsorganisatie weinig terecht komen. Zoo schreef De Timmerman, het orgaan van den toenmaligen Timmerliedenbond, van 23 Oktober 1919 terecht:

„Zoo aardig een en ander op het eerste gezicht voor de arbeiders in het georganiseerde bedrijf lijkt, zoo' onaardig als het

in wezen wordt zoodra alle bedrijven zich op deze wijze

ekonomisch gaan organiseer en.

Dan zal blijken, dat. zij met hun extra loon een bedroefd beetje gewonnen hebben, waar zij als konsument weer dubbel en dwars uit moeten geven, wat zij als producent hebben gewonnen.

Zij toch vallen dan, als konsumenten weer in handen van ekonomisch georganiseerde bakkers, slagers, melkboeren, huizenbouwers, schoen- en konfektiefabrikanten en het eenig gevolg zal blijken, dat wij al maar ekonomisch organiseerend in een cirkeltje hebben rondgedraaid".

Die konsumentenraad zal wettelijke bevoegdheden moeten bezitten. Bovendien: zoolang de groote geldmarkt in handen is eener kleine kliek kapitaalmagnaten zal de „prijsregeling" weinig beteekenis hebben. Vast staat, dat de katholieke voorliefde voor het oude gildenstelsel niet vreemd is aan dit streven naar bedrijfsorganisatie. Doch juist dit gildenstelsel werd door de moderne produktie en behoeften ondragelijk. De konkurrentie wordt er door afgesloten en dit is onder het kapitalisme ondoelmatig voor de ontwikkeling der techniek en voor de belangen der verbruikers.

In Mei 1921 schreef J. v. d. Temptel een prae-advies voor de Vereeniging voor de Staathuishoudkunde en Statistiek over de vraag: Is publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie wenschelijk? Zoo ja, in welken vorm? Zijn eindkonklusie was:

„Publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie, naast volledige socialisatie en als overgang daartoe, als middel om te komen tot verflttatschappelijking der voortbrenging is, naar onze meening,- bij

Sluiten