Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KIESWET

254

gemengde stemming, waarbij schier alle partijen, verdeeld waren, op die van Braat, v. d. Laar en v. Ravesteijn (die alleen was en tegen stemde) na! (Bladz, 2938).

22 Sept. 1921 werden de drie ontwerpen aangenomen, resp. met 76 tegen 9 (Kieswet), zonder hoofdei, stemming (Prov. wet) en met 79 tegen 6 stemmen (de Gemeentewet). Tegen de Kieswet stemden de kommunisten, Abr. Staalman, Bijleveld, Braat, Ter Hall, Swane, v. Rappard en Kruyt, op' één na allen voorkeur leden of eenlingen van 1918, en tegen de Gemeentewet de vorigen min Abr.. Staalman, Swane en v. Rappard. In een „verklaring" zei Wijnkoop, dat de wijziging der Kieswet en der Gemeentewet niet demokratisch genoeg was (bladz. 12) ! I

De Eerste Kamer n a m de ontwerpen op 23 Dec. '21 met 24 tegen 21 stemmen aan, nadat den dag tevoren de stemmen hadden gestaakt. Het verzet was gericht tegen de aanneming van het sub-amendement-Albarda op art. 103, de bepaling van de helft voor het tellen der voorkeurstemmen. 24 Dec. 1921 verschenen de wetten in het Staatsblad (nos. 1380, 1381 en 1382).

Had-je-me-maar-ontwerp. — Naar aanleiding van de verkiezing in April 1921 van „Had-je-me-maar" in den Amsterdamschen Raad had de regeering 28 April 1921 een gelegenheidswetje ingediend om personen, die geen kiezer zijn, wegens veroordeelingen tot openbare dronkenschap, bedelarij of iets dergelijks, niet verkiesbaar voor Raad en Staten te verklaren. Het ontwerpje ondervond nogal tegenstand omdat de man eenmaal gekozen was en een gelegenheids-wet altijd zekere nadeelen heeft. Toen 19 Mei '21 in de Kamer voorgesteld werd, het ontwerp voorloopig niet te behandelen, zoodat het nutteloos zou worden, daar de termijn dan verstrijken zou en Had-je-me-maar zou zitting nemen, kwamen Schaper en Kleerekoper tegen deze taktiek op. Aannemen óf verwerpen — niet saboteer en door den termijn te laten verstrijken! zeiden zij. De tijdige behandeling werd intusschen verworpen met 34 tegen 30 stemmen. Tegen behandeling waren de vrijh.bonders, anti-revolutionairen, christ.-historischen, kommunisten, vrijz.-demokraten en de katholieken behalve Deckers, Bulten, Kuiper, Poels, Haazevoet, Hermans, Reymer, v. Dijk, Arts, Wintermans, Fruytier en v. Rijzewijk, welke laatsten allen mét de sociaaldemokraten en A. P. Staalman voor behandeling stemden (bladz. 2468).

Het ontwerpje werd later, toen de tijd voorbij was en in de Grondwet de zaak zou worden geregeld, ingetrokken. Of de sociaaldemokraten vóór het ontwerpje zouden gestemd hebben is onzeker, doch in ieder geval ligt er ons iets aan gelegen, dat de demokratie, waarmede een nieuwe maatschappij moet worden opgebouwd, niet besmeurd worde door kiezers, die een Had-je-me-maar afvaardigen.

Men weet, dat later de man opgepakt en tot afstand bewogen werd.

Sluiten