Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

331

NOVEMBER-BEWEGING

Loondaling na oorlogen. — Van der Waerden kwam op tegen de voorbarige loonsverlaging en betoogde, dat de loondalingen slechts in de verte de prijsdalingen mogen volgen. Hij gaf een grafiek van de stijging van de loonen en van de stijging der prijzen van de levensmiddelen uit de „Economisch Statistische Berichten". Deze waren iets verbeterd, wegens enkele fouten, die waren ingeslopen. Eén grafiek had betrekking op den tijd van de Napoleontische oorlogen, en één op den tijd van den Amerikaanschen vrijheidsoorlog, dus omstreeks 1800—1815 en 1860—1865 en '70. In 1790 de loonen en ook de prijzen op 100 stellende, heeft de prijsstijging een veel grootere hoogte bereikt dan in dien zelfden tijd de stijging der loonen. Hetzelfde verschijnsel was waar te nemen bij den Amerikaanschen oorlog, toen de prijzen , nog sterker naar boven gingen.

Men zag na de vredessluitüg een sterke daling van de prijzen, ook in Amerika, maar in den Napoleontisenen tijd had een langzame daling van de loonen plaats en daarnaast zag men het hoogst merkwaardige verschijnsel in Amerika, dat nog een jaa# of 6 na het sluiten van den vrede de prijzen wel op kolossale wijze aan het zakken waren, maar toch nog een loonstijging is doorgegaan.

Later werd Voor de mijnen alweer over loonsverlaging gesproken!

NOVEMBER-BEWEGING.

Eind Oktober 1918 was reeds de debacle der legers van Mididea-Europa te voorzien. Begin November kwamen de berichten over een oproer te KieL Doeh toen 15 Oktober '18 de levensmiddelen-debatten, naar aanleiding van een interpellatie van sociaaldem. zijde aanvingen, was van een en ander nog geen Sprake. In eigen land evenwel, waren de gemoederen onrustig wegens den nood. De moderne arbeidersbeweging richtte haar „maanwoord" tot de regeering.'4 Nov. '18 komt een oproep tot de moderne arbeidersbeweging voor een groot kongres te Rotterdam. In de Kamer beginnen 5 November de interpellatiën over het leger, waarin het giste en kookte. Troelstra vermaant de regeering over het optreden van den opperbevelhebber en [de regeering zet dezen 6 Nov. af. Als Zondag 10 Nov. een vergadering der besturen te Rotterdam en Maandag daarop groote meetings aldaar zijn gehouden, 11 Nov. de revolutie in Duitschland is uitgebroken, beginnen Dinsdag 12 Nov. '18 in de Kamer de debatten opnieuw. De oprichting van arbeiders- en soldatenlinden was hier en daar besproken. Onder den indruk van deze. gebeurtenissen hield Troelstra dién Dinsdag zijn bekende redevoering, Waarin hij in uitzicht stelt, dat het met de macht der bourgeoisie gedaan zal kunnen zijn en de arbeiders die macht

Sluiten