Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„REVOLUTIB

wettigen weg zijn doel te bereiken. Dit is juist, doch doet aan het beginsel niets af. De machthebbers in den tijdVtoen dit [geschreven werd, zouden zulk een argument niet hebben aanvaard. Het zou toch kunnen gebeuren, dat een regeering, voor 4 laren gekozen, den tusschentijd misbruikte om allerlei reac[tieoaire maatregelen, waaraan gedurende de vasjüezingskampagne niet gedacht werd, in te voeren en,dus nüsbruik te maken van haar macht. Dan treffen de woorden van Kuyper weer doel. G. v. Veen wees er overigens op in HetrVielk van 4 Jan. 1919, „dat de antirevolutionaire partij in den meest letterlijken zin haar ontstaan dankt aan een opwekking tot eedbrealB. Algemeen wordt aangenomen, dat de eerste stoot tot het organiseeren der Calvinisten na den Franschen tijd is gegeven door Da Costa met zijn „Bezwaren tegen den geest der eeuw . De verschijn^van dit boekje (1823) bracht wekenlang heel Nederland in rep en roer. De barbiers hadden er onder het scheren den mond vol van. Het was het hoofdonderwerp.^bij maaltijden, avondpartijen, bezoeken. In sociëteiten en koffiehuizen verdrong het de nieuwstijdingen van den dag en de beursberichten. De predikanten achtten het plichtmatig hun veroordeelend vonnis op den kansel uit te galmen. Zoo vertelt ons Dc Beaufort in het Augustusnummer 1917 van „De Gids :

(Men weet, hoe de heeren ons in 1918 verweten, onzen eed op de Grondwet te hebben geschonden of te willen schenden!) v. Veen vervolgt:

En wat was de oorzaak van deze konsternatie? ■ Deze zinsnede uit het vermaarde geschrift: . „Ik mag het niet zwijgen, maar houde mij verplicht het met [ mond en pen waar het pas geeft te verkondigen: de koning is aan den eed door hem op de konsitutie gedaan met gehouden, zoodra bij oordealt (en over dit oordeel is hij voor zijn geweten alleen aansprakelijk) dat de intrekking derzelve hetzij geheel of ten deele gevorderd wordt ter handhaving van zijn gezag als [ vader, van zijn waardigheid als vorst, van zijn verplichting als stedehouder Gods in de wereldlijke bestiering van fcipe volken I; èn van zijn betrekking als christenkoning, die de hervormd* geloofsbelijdenis, gelijk zijne voorzaten, geroepen is aan te kleven en te beschermen."

Een regelrechte aansporing dus, om den eed op de grondwet I' te verbreken en een zeer gevaarlijke konh«*revolutioitaire f stap in een tijd, dat de konstitutie net tien jaar oud was."

Als zij de kans schoon zagen, wat zouden Beumer, Rutgers e. a. gaarne een einde maken aan den invloed der moderne arbeidersbeweging. De rol van het kamerlid Colijn in den/tnd dat de boeren om Amsterdam weigerden, de melk behoorlijken! te leveren, hun bevolen door het wettig gezag, ligt ons Kallen nog in het geheugen!

Wat de katholieken betreft,/nimmer zan zij voor revolutionaire daden teruggedeinsd, In Ierland steunden de bis-

22

Sluiten