Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

24

hetgeen ze is, dan hetgeen haar ontwikkehng te zien zal geven in den kring der denkbeelden die de grenzen tusschen rationeel en irrationeel zullen helpen te benaderen

Die ontwikkeling in een ons speciaal interesseerende richting wordt intusschen door een van Vaihingers adepten reeds eenigermate bevorderd. Wanneer Muller .Freienfels, die reeds op verschillend psychologischphilosophisch gebied belangrijk werk verrichtte, maar speciaal ook in zake individualiteit zich onderscheidt probeert de diverse feiten die men als individueel pleegt aan te nemen binnen het individualiteitsbegrip te betrekken, dan komt hij voor groote bezwaren. Het trekken van vaste grenzen is steeds uiterst moeielijk. Niet alleen ten opzichte van hetgeen buiten het individueele ligt, maar ook binnen het bovenindividueele, wat verschillende individuen tegelijk gemeenzaam is, plegen vaste grenzen te ontbreken. Zoowel lichamelijk als geestelijk hebben wij dat, wat wij als element van onze individualiteit aanzien, met andere individualiteiten gemeen. Elke individualiteit behoort steeds voor een deel in bovenindividueele complexen thuis. Maar ook zelfs afgescheiden van onze verhouding tot buitenwereld en het bovenindividueele, bij een opvatting van het individueele als iets isoleerbaars, staan we voor de puzzle van het slechts schijnbaar constante, identieke. Denken we aan de leeftijdstrappen, de verschillende individueele voorvallen welke het karakter beïnvloeden, maar zeer in het bijzonder ook aan de door Ribot e. a. beschreven en niet steeds pathologische gevallen waarbij twee persoonlijkheden m denzelfden mensch om den voorrang strijden. Voldoende reeds om de moeielijke afgrenzing der individualiteit in te zien; zij schijnt een complex dat noch vast centrum noch vasten omtrek heeft, die zich voortdurend met verwante complexen kruist, voortdurend van aard wisselt en waarvan wel verschillende verschijnings-

Sluiten