Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

25

vormen bestaan, maar waarvan toch bijzonder moeielijk te zeggen is wat zij an sich is. Is het dezelfde Goethe, vraagt Muller Freienfels, die als knaap zijn vaders servies uit het raam wierp, Frau von Stein beminde, met Christiane Vulpius huwde en als grijsaard den chorus mysticus schreef? En dezelfde Rijn die zich als een paar gletscherbeekjes aan den St. Gothard vertoont en als breed water langs Hollands dijken stroomt? Neen de individualiteit moet wel iets irrationeels "zijn, zij onttrekt zich aan het logisch begrip omdat zij noch scherp omgrensd kan worden noch als constante identiteit kan worden aangemerkt. Nu is het zeer zeker waar, dat zich telkens ook meerdere tastbare feiten binnen dit veranderlijke complex voordoen, welke evenwel niet voldoende zijn om een werkelijke identiteit der individualiteit vast te stellen en dat van de meeste verschillende zijden de eisch van een met zich zelf identieke persoonlijkheid gesteld wordt. Maar waar het er om gaat de vervulbaarheid van dien eisch aan te toonen blijft men als regel in gebreke. Wat zien we nu echter in het leven? Overal kunnen we constateeren, dat, hoewel de sterkste bezwaren tegen de identiteit ons meer of minder bewust zijn, de fictie wordt aangenomen, dat die identiteit inderdaad bestaat. En hoewel men daartegen eigenlijk zou moeten opzien, voor zooverre men daarin een gevaarlijke hersenschim of een bedrog zou kunnen zien, bestaat daarin volgens Muller Freienfels niet de minste reden. De waarde der fictie valt allerminst te ontkennen. Wel is de fictie van een constante met zichzelf identieke persoonlijkheid een bewuste vervorming van den feitelijken toestand, maar als zoodanig een denkmiddel van het grootste gewicht, dat practisch goed is toe te passen en inderdaad aan een heele reeks der bovengestelde eischen kan voldoen. Al brengt dit standpunt misschien veel wat schijnbaar vaststond, aan het wan-

Sluiten