Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

36

men, gezien wat zij ons voorhoudt, zou meenen, dat zij met alle krachten mede zou kunnen heensturen. Jammer genoeg, kan die strijd door haar, als het meest daarvoor aangewezene cultuurproduct, moeielijk beslecht worden, omdat zij nu eenmaal genoodzaakt is, op straffe van ondergang, met de cultuurontwikkeling gelijken tred te houden. Telkens wordt ons het verband tusschen religieen cultuurwisselingen, voor zoover noodig, weer duidelijk gemaakt. Hoogst belangrijk is in dit opzicht het verband tusschen den val van het Tsarisme en de Russische Kerk. *) En is het verder, wat den laatsten tijd betreft, b.v. niet teekenend, dat een vorst Pless zijn tweeden zoon onlangs tot den Katholieken godsdienst heeft doen overgaan en wel met het vaste voornemen aldus het tot Opper-Silezië behoorende huis Pless, dat Protestantsch is, een Katholieken tak te geven, die dan, voor het geval Silezië bij Polen komt, met vrucht met het Katholieke Oosten zal kunnen samenwerken? Het geval vindt zijn pendant in de onder louter politieke invloeden ontwaakte Joodsch-orthodoxe neigingen, die zich bij een Sir Herbert Samuel vertoonen en, naast de eerbiedafdwingende, vrome overtuiging, die zich evenzeer als elders ook in dien kring vertoont, haren weerklank bij zijn imitatoren of meer onafhankelijken ook buiten Palestina schijnen te vinden. Zonder blik noch blos zijn we er aan gewend geraakt soortgelijken zoogenaamden godsdienst pour besoin de la cause gade te slaan, daar we nog ternauwernood zijn ontgroeid aan de idee der religie, zooals iemand als Hobbes die schetste: religie is dat, wat de Staat veroorlooft te gelooven, bijgeloof, dat wat de Staat verbiedt. Men zou heusch wanen, dat men ijlde of droomde als men zich op dergelijke con-

•) Men !«e tn de Wetenschappelijke bladen ran Juni 1921 een stuk getrokken uit een desbetreffend artikel Tan Iwan Peroalo In de Monde Nouveau.

Sluiten