Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

41

fatale invloeden der bovengewraakte ideëen gebroken worden, even zeker is het dat met een louter afbraak niet kan worden volstaan. Wat in elk geval naast de ontwikkeling der religieuse grondslagen en quaestie van organisatievorm *) de aandacht vraagt, is een meer minutieus verband» tusschen de macht en de groepen persoonlijkheden, die haar zullen hebben uit te oefenen.

Men komt er zoo toe, zonder zich overigens in de meerdere of mindere merites van bepaalde groepeeringen te verdiepen, na te gaan welke wijziging der machtsgroepeering redelijk kans op verbetering, d.w.z. afname van het overheerschend machtsbegeeren, in uitzicht stelt. Is er redelijke kans dat wijziging der maatschappij in socialistisch-communistischen geest hiertoe zou voeren ? Ter beantwoording van die vraag, voor wat de sociaaldemocratie betreft, is het misschien reeds afdoende te verwijzen naar de houding die in den tijd vóór den oorlog door deze partij in de geheele wereld is aangenomen. We herinneren hieromtrent speciaal nog even dat zij in Frankrijk en Duitschland voor de oorlogscredieten hebben gestemd, in België en Frankrijk in de ministeries der nationale verdediging zijn getreden en krachtig deelnamen aan de organisatie van het verzet tegen den binnendringenden vijand.

Nu kan men hierover natuurlijk verschillend oordeelen en eenenander voor zoover daarin inderdaad een voor onze huidige opvattingen nog steeds te waardeeren deugd blijkt, als uitingen van vaderlandsliefde, prijzen. Den weg van bestialiteit over nationaliteit naar humaniteit) zooals Grillparzer het noemde, hebben we nog

*) Of daarvoor ook misschien zoowel arbeid in den trant van Girgensohn's Seelische Aufbau des religiösen Erlebens als proefnemingen omtrent invloed van wel of -niet gecompliceerd officieel raderwerk den weg kunnen banen, zou het belangrijk zijn van deskundigen te vernemen. Verblijdende teekenen zijn zeer zeker, dat men in den kring van den Protestantenbond blijft voortarbeiden en misschien nu ook reeds de vroeger wel aangeroerde quaestie der „mogelijkheid" onder de oogen gaat zien?

Sluiten