Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

46

verweer. Is de tegenstander weinig scrupuleus of zelfs oneerlijk, dan kan de zaak voor den ander reeds ten deele verloren zijn. In bijzonder geven het handelsverkeer en het juridisch leven hiervan talrijke voorbeelden. De toespitsing van den geest naar list en sluwheid is een vaak voorkomend verschijnsel. De noodzakelijkheid is groot, niet alleen om dit verschijnsel direct te bestrijden, maar tevens om zorg te dragen dat keering van overmatig machtsbegeeren dit andere verschijnsel niet als een soort schaduw na zich sleept. Het is niet in te zien wat voor soort groepswijziging in zake de leiding hierin verbetering zou brengen. Eerste voorwaarde voor die verbetering is daarentegen beter inzicht in een ideeëncomplex, dat nog al eens verwaarloosd wordt. Men wenscht natuurlijk energie aan te kweeken, de levenskracht der menschheid telkens te versterken, waar noodig op te wekken En in het bijzonder wordt ook waar van karakter en persoonlijkheid sprake is, van energie gerept, liefst tot de krachtigste energie aangespoord. Doch, zoo dikwijls als van energie sprake is, .zoo weinig wordt van behoorlijke energie gesproken, En toch moet de energie, wil zij van werkelijke waarde zijn, op het ideëele gericht zijn; op volkomenheid afsturend, moet zij in de goede richting gaan. Het stelde mij teleur, dat daarover ook een absoluut stilzwijgen bewaard werd in Heymans' Ueber die Anwendbarkeit des Energiebegriffes in der Psychologie, waarin gepoogd wordt de toepasselijkheid der voor de natuurkunde aangenomen energiewetten ook voor het geestelijk leven aan te toonen. Misschien is mijn teleurstelling ongerechtvaardigd, omdat niet „Ethik" maar „Psychologie" was aangekondigd en wellicht had ik ook anders op stilzwijgen daarover moeten gerekend hebben. Weliswaar zoude, wanneer ook dit vraagstuk daarin behandeld was, de kans groot geweest zijn dat het verrassende

Sluiten