Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

99

ondergaan. Vooral moet men tevens van het standpunt uitgaan dat tegelijkertijd onderwijs en opvoeding — misschien ook eugenese — moeten bijdragen tot de voorbereiding der innerlijke verbetering. Maar door dus toe te geven, dat de innerlijke invloed van het als sanctie werkend belooningsrecht in den beginne slechts gering en indirect zijn zou, moet men nog niet zeggen, dat het geen of niet voldoende reden van bestaan zou hebben. Dat hangt voornamelijk daarvan af of men niet iets beters zou kunnen bereiken. Maar toegegeven zelfs dat het belooningsrecht tot zekere hoogte kunstmatige karaktervorming in de hand werkt, moet de vraag luiden of dit recht daardoor in het algemeen is veroordeeld.

Twee redenen zijn er waarom die quaestie, naar ik meen, negatief beantwoord moet worden. Vooreerst omdat men in de pedagogie hetzelfde ziet, vervolgens omdat het geheele cultuurleven buiten de natuur veel kunstmatigs biedt Tegenover de bewering, dat er in de pedagogie, naast tuchtmiddel en straf, lof en prijs is, die in sommige gevallen de stabiliteit van een recht aannemen, zou men kunnen aanvoeren, dat de nieuwere pedagogie, in het bijzonder die van Montessori, juist de prijzen zou willen afschaffen. Het ideaal zou zijn den mensch door zijn eigen inspanning alle voor zijn vooruitkomen in de wereld noodige handelingen te laten verrichten, hem daardoor meester over zich zelf te laten worden; daardoor vermeerdert hij zijn geschiktheden, nadert hij de volmaking als individu. Maar daarom is men het onder de pedagogische deskundigen er nog volstrekt niet over eens elke lof of belooning af te schaffen; hoewel het beste werk zeer zeker door liefde voor het werk geschiedt is, waar deze lang niet steeds mogelijk is, lof — evenzeer als blaam — van tijd tot tijd uit energetisch oogpunt noodig. Men wil de komende generatie tot sterke menschen opvoeden, hetgeen be-

Sluiten