Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

100

teekent dat men ze tot zelfstandige en vrije menschen maken moet. Ongetwijfeld. Het uitsluitend vermeerderen van het aantal rechten zonder daarmede gepaard gaande verplichtingen eraan te verbinden achten wij zelfs fataal. De leus moet zijn een menschengeslacht te kweeken, dat op eigen kracht aangewezen, vrijwillig verplichtingen op zich neemt Wa> gelooven zelfs in dit ideaal — voor de zeer verre toekomst Maar iets anders is dit te willen bereiken door afschaffing van belooningen alleen zonder tegelijktijdige afschaffing van straffen. Ook Montessori, die afschaffing van beide, voor zoover ze niet van de natuur zelf afkomstig zijn, wenscht, denkt niet daaraan. Een samenhang, die mede daaruit blijkt, dat ook in de onthouding van toegekende voorrechten in zekeren zin straf kan worden gezien, welke samenhang trouwens in zekeren zin in het instituut der voorwaardelijke veroordeeling tot uiring komt En daarom mag men wel aannemen, dat, zoolang men het ideaal zonder straffen niet kan bereiken, men het zonder belooningen evenmin vermag.

We zeiden verder, dat ook de wereld buiten de opvoeding vol kunstmatigs is. En overal gaan stemmen op zich tegen het kunstmatige te keeren. De neiging met Rousseau tot de natuur terug te gaan komt hier en daar boven, zij het dan dat men dit voor de gemeenschap tot in zijn consequenties niet kan doorvoeren. Wèl kan men, meer of minder als reactie tegen Ueberkultuur, in Oost of West Noord of Zuid, die afwezigheid van storende invloeden trachten en ook meenen te vinden, waarnaar men bij tijd en wijlen zoo'n groot verlangen heeft Maar is het niet vaak de onbekendheid en de distantie, waardoor men de gezochte rust en het ontbreken van onnatuur elders meer en beter dan thuis waant te vinden? En zou het goed beschouwd wel doenlijk zijn het ginds schijnbaar of inderdaad gevonden

Sluiten