Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

119

vaarlijk blijken, wanneer zij, vanwege den excessieven hang naar gelijkheid, de vrijheid niet bedreigen en wanneer tegelijk het verantwoordelijkheidsgevoel terdege wordt aangekweekt.

Het gevaar van steeds en overal politiek dreigt alom. De eenzijdige, soms ethisch-wankele machtsnastreving van leiders en collectiviteiten komt en blijft onophoudelijk om den hoek gluren. Voordat een kultureele openbare meening, die inderdaad dien naam verdient, tot heerschappij is verheven, zal zij menigen verwoeden strijd met nog in de diepste diepte gelegen massapsychologische hindernissen te kampen hebben. Men wenscht meerdere zeggenschap der meest diverse organisaties. En waarlijk niet uit louter platonische liefde, maar omdat, nu de evolutie ons voert naar een maatschappelijke zelfregeering, van een zeggenschap der diverse volkslagen en groepeeringen het meest te verwachten schijnt en omdat het practisch daardoor zal mogelijk zijn die elementen welke men het belangrijkst acht althans niet uit te sluiten. Maar dat men voor zoover thans te oordeelen valt hiermede verder dan tot het voorportaal der openbare meening komt, daarvoor behoedt ons de kern van waarheid in Goethes, zeker niet absoluut geldende, maar toch hoogst menschkundige visie neergelegd, toen hij de meerderheid als volgt ontleedde: „wenige Vorganger, Schelmen die sich akkomodieren, Schwachen die sich assimilieren und der Masse, die nachroUt ohne nur im mindesten zu wissen, was sie wüL" Gaat men hier en daar den loop van zaken na, dan ontmoet men — gelukkige uitzonderingen daargelaten — inderdaad, naast de hier en daar voorkomende inferieure elementen, vaak een groote meerderheid die zich van niets of weinig iets en het kleine groepje leiders dat zich alles aantrekt Natuurlijk is het verschil groot bij massa en organisatie, die zich steeds door betere

Sluiten