Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stamklinkers van den tegenwoordigen tijd en den infinitief beantwoorden vaste reeksen van andere stamklinkers in de verleden-tijdsvormen. Zoo zijn er een heele reeks werkwoorden: met ij in den tegenwoordigeo tijd. die in de beide verleden tijden e hebben; met ie in den tegenwoordigen tijd, die in de verleden tijden o hebben; met oo in den tegenwoordigen tijd, die in 't imperfectum te en in 't deelwoord oo hebben; met oa in den tegenwoordigen tijd, die respectievelijk ie en ou, en met ang in den tegenwoordigen tijd, die in de verleden tijden ing en ang hebben. We drukken dit korter in phonetisch schrift gewoonlijk zoo uit. ei : e : e (1) in 40 werkwoorden. o : i : o (13) in 2 werkwoorden,

i : o : o (2) in 11 werkwoorden. ou: i : 3Ü(14) in 2 werkwoorden.

éy: o: o (3) in 15 werkwoorden, a : i : a (15) in 2 werkwoorden.

Van al de sterke werkwoorden, die in den infinitief ér, i, sy, o, ou of a hebben, zijn dus de stamklinkers der beide verleden-tijdsvormen EENS VOORGOED bepaald, en ze heeten daarom: de eenvoudige wisselreeksen, „Eenvoudig'' ook nog hierom, wijl de beide rijtjes slechts één nieuwen wisselklinker invoeren: in het eerste rijtje toch rijn de klinkers der beide verleden-tijdsvormen aan elkander gelijk, en in het tweede stemt de klinker van het verleden deelwoord, met dien van den infinitief overeen.

„ — ,. Naast deze zes éénvoudige- staan nu echter drie

wissekeekse»V° 96 tweevoudige wisselreeksen. Van de sterke werkwoorden immers, die in den infinitief een e, i, of a, hebben, kan men toch NIET INEENS' zoo maar zeggen: hoe hun verleden tijden zullen luiden. Bij eiken klinker komen toch twee afwijkende reeksen voor, en men moet weer louter en alleen uit het gebruik leeren, tot welke van beide klassen elk bepaald werkwoord behoort. Naast helpen, hielp, geholpen staat toch verbergen, verborg, verborgen. Naast schrikken, schrok, geschrokken, hebben we zitten, zat. gezeten. Naast graven, groef, gegraven kennen we blazen, blies, geblazen. Dit geeft dus in phonetisch schrift de volgende tweevoudige parallelreeksen: e : o : 3 (4) in 10 werkwoorden. e : i : a (6) in 6 werkwoorden.

I : d : 3 (5) in 25 werkwoorden. i : a : e (8) in 3 werkwoorden,

a : u : a (11) in 3 werkwoorden. a : i : a (12) in 4 werkwoorden.

Overal waar hier o voorkomt, leze men u voor een nasalen medeklinker enz. i7 Di_ j_j as Desterkewerkwoorden,metealsstamklinker,vertoonen e wu^elreeksT" ten slottc verschillende Idankwisselingen. Naast r geven, gaf. gegeven staat niet alleen breken, brak, ge¬

broken, maar bovendien nog: wegen, woog, gewogen. Hier hebben we dus drie parallelle reeksen.

e : a : e (7) in 8 ww. e : a : o (9) in 6 ww. e : o : o (10) in 3 ww.

184

Sluiten