Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK I.

Inleiding.

Frankrijk had de Republiek 6 April 1672 den oorlog verklaard, nadat dit reeds 27 Maart door Engeland geschied was; Munster en Keulen volgden 28 Mei d.a.v.

Hoewel er dus een paar maanden verliepen na de oorlogsverklaring, vóórdat de vijand aan de oostzijde het grondgebied der Republiek binnendrong en men ook reeds maanden daarvóór het dreigend onheil had zien aankomen, zoo was dat tijdsverloop nog onvoldoende geweest om de levende strijdkrachten en de doode weermiddelen uit hun toestand van verval op te heffen, al was er krachtig gewerkt, vooral door de provincie Holland, om daarin verbetering te brengen.

Van het leger waren sedert 20 Mei ongeveer 8400 man in het door de Franschen voorloopig geblokkeerde Maastricht voor onze verdediging als het ware verloren gegaan, stonden 17 Mei 22 000 man onder den Prins van Oranje tusschen Zutfen en Deventer achter den IJsel, terwijl het overige versnipperd was in een zeer groot aantal vestingen, grootendeels in Overijsel, Gelderland en Kleef, welke laatste *) in en na 1609 door de Republiek bezet waren geworden en dit steeds gebleven waren, daar over de quaestie der opvolging in dat hertogdom nog niet was beslist. Ook de forten aan de Schelde waren bezet; terwijl eenige vestingen in Brabant en Zeeuwsen Vlaanderen grootendeels door burgers waren bezet, de eerste uit de Hollandsche steden, die echter, voor zooveel zij niet wegliepen of geheel onwillig waren, van zeer weinig waarde waren voor eene verdediging.

Maar welk een leger! Van dat aan de IJsel heette het in een officieel rapport van 5 Juni: „De officieren over die voorschreven militie gesteld, ten meesten deele seer onbedreven" — want zij waren met hunne baten opleverende posten door de regeerende geslachten begiftigd of hadden die gekocht — „de militie t'eenemaal ongedisciplineert" en evenals haar officieren „seer schroom- ende schrickachtich"— voorwaar de slechtste eigenschap die een leger kan hebben! De aanvulling met waard-

*) Orsooi, Rijnberk, Burik, Wezel, Rees en Emmerik.

Sluiten