Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

" DE RENAISSANCE IN ITALIË.

555

rijk georneerd, als vertikale paneelen met stijgend ornament, datsymmetrisch van uit een vertikalen middenstengel groeit en hier en daar dieren of voorwerpen bevat. Overigens zijn de zuilschachten meest glad.

Fig.606,608. De kap iteel en van zuilen en pilasters zijn in de Vroeg-Renaissance zelden gevormd door 2 kelken met 8 ranken, zooals de Romeinsche; doch deranken zijn volgens eigen fantasie omgekeerd S-vormig gebogen, naar boven gericht op de hoeken, terwijl Fig. 613. voor de rest het ornament

bestaat niet uit volle akanthusbladeren, maar uit dunne ranken en stengels met blaadjes begroeid, of wel uit palmetten, inplaats akanthusbladeren. Vaak worden de voluten vervangen door hoorns van overvloed, dolfijnen, mensenfiguren of griffioenen. Onder het kapiteel bevindt zich dikwijls een rijk georneerde band.

Het Korinthische hoofdgestel is zeer vrij met horizontale ranken, vertikale anthemiën, festoenen, schilden, wapens of figuraalornament versierd.

Als tijdens de Hoog-Renaissance de gebouwen monumentaler worden, is dit van invloed op het ornament, dat steeds soberder wordt toegepast. Fig. 603. De Composita of Latijnsche orde is veel minder krachtig dan de Romeinsche voorbeelden.

Voor de Korinthische en de Composita-orde gelden de verhoudingen: ^ De moduul = % totaal hoogte =s 18 partes. De zuilhoogte = basement 1 + schacht 162/3 + kapiteel 22/3 - 20 modulen. De hoogte van het hoofdgestel = architraaf 1.5 + fries 1.5 + kroonlijst 2 = 5 modulen. Zuildoorsnede beneden 2, boven l'/3 modulen, intercolumnium = 4*/3 en de voorsprong van de kroonlijst = 2 modulen 2 partes.

In combinatie met bogen blijven de verhoudingen dezelfde, doch het intercolumnium verandert zóó, dat de hoogte van de bpogopening = 2 X breedte, zoodat het intercolumnium bij de Toskaansche = 6.5, bij de Dorische = 7, bij de Ionische = 8.5 en bij de Korinthische en Composita-orde = 9 modulen. De pijler, waarvoor de halfzuil staat = 3 modulen breed. Bij toepassing van een piëdestal wordt dit = % zuilhoogte, terwijl de verhoudingen overigens slechts weinig worden veranderd.

Sluiten