Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE RENAISSANCE IN ITALIË.

561

Lucca della Robbia verwerkte in zijn ornament veel guirlanden en vruchtfestoenen, bladkransen en naakte kinderfiguurtjes. In de Hoog-Renaissance mochten Fig. 597. deze motieven zich in een groote voorliefde verheugen. In staande paneelen werd beneden een vaas of akanthuskelk de oorsprong van een stengel, aan weerszijden waarvan bladeren en bloemen zich ontwikkelen in symmetrisch evenwicht. Is het paneel hoog, dan spreken op bepaalde hoogten enkele punten meer dan het overige ornament, b.v. enkele zwaardere vruchten- of bloemtrossen. In 't algemeen zijn deze ornamenten zeer mooi van teekening en schaduwwerking, gevoelig en rond gemodelleerd.

Niet alleen in de profane bouwkunst, maar ook in de kerkelijke bouwkunst vervangen luchte en vroolijke heidensche motieven, aan de oudheid ontleend, de Christelijke symbolen. In de VroegRenaissance was het een enkel vaasje of schildje, aan kettinkjes opgehangen in de ornamentstengels. Ook enkele medaillons en af en toe een cartouche1), een geheel nieuw decoratief element. Weldra echter werden er bijna alle Romeinsche versieringselementen aan toegevoegd, als offeraltaren, maskers (tragisch en komisch)

saters, tritons, griffioenen, amorfiguren en vele andere. Dit wat het reliëf ornament betreft.

Het geschilderd ornament is aanvankelijk een nabootsing van het reliefornament, toon in toon geschilderd, bruin of grijs. Dan volgen, op gouden fond, gekleurde versieringen, tot de ontdekking van de thermen van Titus ook kennis van geschilderd ornament bracht, waar tot dusver slechts de ornamentisten zich baseerden op de kennis van het Romeinsche reliëf. Het ornament wordt nu plotseling verrijkt met allerhande motieven, tot zelfs landschappen en fantastische architecturale fragmenten. Opmerkelijk genoeg gaan de decorateurs in 't vervolg' geen Pompejaansche of Oud-Romeinsche muurschilderingen imiteeren, maar bepalen ze zich tot meer geheel Fig. 592. fantastische samenstellingen van de details. Dank zij het voorbeeld van een meester als Rafaël, die in de loggia's Fig. 593. van het.Vaticaan de motieven verwerkte, gebonden en beheerscht bij alle vrijheid, zonder dat het geheel op een archeologische studie ging gelijken. Rafaëls opvatting was de oorsprong van een nieuwe stijlperiode op ornamentaal gebied; zijn beschilderingen zijn prachtig en beminnelijk van detail, beheerscht als geheel als ze werden door

') Schilden, al of niet heraldisch, in de Vroeg-Renaissance driehoekig of puntig eivormig, in de Hoog-Renaissance als vervaardigd van een omkrullende, perkamentvormige stof, en later in alle stijlen, zij 't dan in gewijzigden vorm, op deze wijze toegepast.-

Sluiten