Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE RENAISSANCE IN DUITSCHLAND, OOSTENRIJK EN ZWITSERLAND.

641

c. Portaal.

Het portaal vormt, met erker en topgevel, het decoratieve zwaartepunt van den gevel. Dat deze deelen van den gevel de werkelijk fraaiste zijn geworden, komt, omdat hierbij niet te letten is op het geheel, maar de bouwmeester vrij was in het detailleeren in het klein. Gewoon-. lijk is het portaal rondboogvormig, zelden rechthoekig. Rijkere portalen zijn versierd met zuilen, pilasters en hoofdgestel, en dikwijls ook gekoppeld aan een klein neven-

Big. 693. li portaal. Ook eenvoudige portalen aan kleinere huizen zijn soms heel mooi. Boven de boog is meestal een attiekvormig ornamentaal versierd vlak fronton aangebracht, al Fig. 701. naar het vroeger of later ontstaan min of meer barokvormig.

d. De erker.

Vooral na 1600 komt de erker tot zijn recht. Wel zijn er in het

Gothische tijdvak eveneens erkers toegepast, en blijven zelfs na 1600 nog lang Gothische elementen, b.v. in de traceeringvormige paneelversieringen in zwang, maar in 't algemeen is de erker hèt Renaissance motief bij uitnemendheid. Geplaatst in 't midden of op den hoek Fig. 693. 2. Fig. 688. van den gevel, of wel ter weerszijden van het portaal, is de erker in den regel rechthoekig, vaak ook rond of veelhoekig. Nu eens begint de erker met de eerste verdieping, en rust dan op consoles, dan weer begint de rijk met zuilen en pilasters geprofileerde erker reeds op den beganen grond, e. De topgevel.

Het hooge dak, zonder karakteristieke versiering als in Frankrijk, zonder torentjes en ornamentale schoorsteenen, eindigt aan de smalle gevelzijde in een topgevel. In hoofdtrekken Fig. 693. 3. wordt de Gothische hoofdvorm behouden; evenwel worden topgevels in het Renaissance tijdvak, onlogisch, zonder noodzaak bij raadhuizen en kasteelen aan de lange gevels toege- Fig. 708. past, waar geen schuine daklijn te maskeeren valt. Want dit is, in tegenstelling met een fronton, de architectonische bedoeling van den driehoekigen, door trappen of voluten

Fig. 701. Portaal van het kasteel te Baden-Baden. 1575. Hoog-Renaissance.

Sluiten