Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET NEO-KLASSICISME.

875

Fig. 972. Katholieke kerk te Karlsruhe.

Girgentie werd gevonden, en, tijdens Napoleon ook Egyptische rust, mochten zich in een bijzondere voorliefde verheugen. De algemeene verarming na de Fransche overheersching, tengevolge waarvan aanvankelijk geen groote opdrachten meer werden gegeven, was niet vreemd aan dit vervallen in een ander uiterste: na de Rococo volslagen afzien van ornamenteering, wat ook in de burgerlijke bouwkunst goed is waar te nemen.

Deze sobere, nuchtere „Biedermeierstil" berustte uitsluitend op de toepassing van symmetrie en goede verhoudingen. In de burgerlijke bouwkunde wordt slechts een enkel fries, een enkele guirlande toegepast, bij openbare

gebouwen alleen de zeer eenvoudige Dorische pilaster of

zuil aan den ingang. De Biedermeierstil gaat over in het Neo-Hellenisme, waarvan Karl Friedrich Schinkel wel de gelukkigste vertegenwoordiger is. Hem vielen weder groote opdrachten te beurt, doch de Duitsche volkssmaak was de oorzaak, dat reeds tijdens zijn werkzaamheid een andere richting een einde maakte aan het NeoKlassicisme in de Germaansche landen.

OVERZICHT DER MONUMENTEN.

Berlijn. Nog voor Chalgrin zijn poort in Parijs bouwde, en vóór de Arco della Pace te Milaan, verrees tusschen 1788 en 1791 de Br andenburger poort, een bouwwerk van KarlGotthardLanghans (1733—1808). Deze Toskaansche poort, geïnspireerd op de Propylaeën, heeft twee voorspringende Toskaansche vleugels, die iets lager zijn. Van de vijf doorgangen is de middenste 5.50 M. breed, en zijn de zuilen 14 M. hoog, het geheel gekroond door een attiek. Hoe goed Langbans geslaagd is met zijn ontwerp, bewijst het feit, dat zelfs nu nog dit poortgebouw het zeer drukke verkeer niet in den weg staat.

lohann Boumann (1706-1776), een Nederlander, voltooit in 1753 het door hem ontworpen Paleis van Prins Hendrik, nu Universiteit, geheel klassicistisch, evenals de Hedwichskerk (1778), die een navolging van het Pantheon is.

Carl von Gontard (1736-1802) studeerde te Parijs. Van hem zijn de Fransche en de Nieuwe Duitsche kerk, met 76 M. hooge koepeltorens; de Koningskolonnade (1777), een galerij van Jonische dubbelzuilen met attiek; en te Potsdam de koepel van het slot Friedrichskron.

Het nu afgebroken, somber Dorische oude muntgebouw uit 1800 was een schepping van Heinrich Gentz (1766—1811).

Karl Friedrich Schinkel (1781-1841) geldt in zijn vaderland als de voornaamste Duitsche bouwmeester. Na zijn studiereizen in Italië en Frankrijk bouwt hijdeWerderschekerk (1828), en het in gietijzer uitgevoerde gedenkteeken op den Kreuzberg bij Berlijn, beide in Gothischen stijl, doch schematisch, dor en strak van opvatting. Ofschoon Schinkels voorliefde voor de Gothiek hier tot uiting komt, ligt het ontwerpen in dezen stijl blijkbaar buiten 's meesters kunnen. Zijn grootste kracht toont hij in het vrij navolgen der Grieken.

Zijn Hoofdwacht (1818) kreeg een Dorischen, zes-zuiligen porticus, met in het fries een Fig. 978. victoria-flguurtje boven iedere zuil. De door hem gebouwde KoninklijkeSchouwburg Fig.;973.

Sluiten