is toegevoegd aan je favorieten.

Geschiedkundige atlas van Nederland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

21

dekerk de moederkerk der beide andere, en zijn daaruit in 't veen (zie boven bij Faan: diaconus de F ene) en te Niekerk nieuwe parochiën afgesplitst ?

De W.- en Z.grenzen waren gelijk aan de gemeentegrens van Oldekerk; voor de O.grens zie boven bij Niekerk; de N.grens lag vermoedelijk langs de Matsloot en niet langs het meer noordelijke Hoendiep (gemeentegrens van Oldekerk).

Onder Oldekerk lag een Praemonstratenser nonnenklooster, dat

volgens Emo in 1204 zouzijn gesticht met den naam Porta S. Marie (Maria's poort) (M.G. 23, p. 467: 4; T.S. 383).

Sebaldeburen. De parochie bestond reeds in 1207 of 1250, toen de keuren van Langewold op het kerkhof aldaar werden vastgesteld, waar zij in 1282 werden vernieuwd (O.B. 45 en 157). Het kerkhof bleef de plaats waar de rechtdagen werden gehouden (P.E.I.P. II, 383, d.d. 1499).

Wellicht is Sebaldeburen, in het burgerlijke de hoofdplaats van Langewold, ook in het kerkelijke dit geweest en dus de moederkerk van parochiën in dat district.

In 1794 was het een staande collatie (T.S. 384), dus door opkoop van het stemrecht zonder den grond in eene hand gekomen (a. w. 280/1); oudtijds behoorde het jus patronatus dus wel aan de eigenerfden (parochianen).

De N.-, O.- en Z.grenzen waren gelijk aan de gemeentegrens van Grootegast; de W.grens, van de Haimatsloot (Z.) tot de Matsloot (N.), vormde de Grootegaster (meer noordelijk Lutjegaster) tocht.

Grijpskerk. Deze parochie wordt niet genoemd in het 15de eeuwsch decanaatsregister (R.G. 759 jis. 748 en 747). Wel echter in de bul d,d. 7 Augustus 1561, waarbij paus Pius IV het bisdom Groningen oprichtte: Engewert anders Grijpskerk (O. G. 11). Zij wordtin de beurtlijst van de dorpen, bevoegd tot waarneming der grietenij, Sibaldebuuren-beneden genoemd (T.S. 385), en zal dus een dochterkerk zijn geweest van Sebaldeburen.

De kerk moet zijn gesticht door een üd van het geslacht Grijp. — In 1794 behoorde het jus patronatus aan verscheidenen (T.S. 384/5), oudtijds dus wel aan de eigenerfden (parochianen).

Voor de (onzekere) O.grens zie boven bij Noordhorn; de Z.- en W.grenzen tot de Oude Ley waren gelijk aan de gemeentegrens van Grijpskerk; van de Oude Ley een water in n.w.richting tot den Heereweg van Grijpskerk naar Visvliet; vóór de inpoldering van den Ruigewaard vormde die weg waarschijnlijk de N.grens, welke later naar de Zuider-rijt en den Leegeweg, en nog later meer n.waarts zal zijn verlegd.

Visvliet. De parochie wordt vermeld in een 15de eeuwsch decanaatsregister (R.G. 759 j» 748 en 747: de Sancto Gangolpho alias Wesuleyt).

De kerk was wellicht gewijd aan de apostelen Phüippus en Jacobus, immers op hun naamdag werd de jaarmarkt gehouden (O.G. 165/6)!