Cornelis Drebbel en zijne tijdgenooten
110
VI. a.
Brief van Drebbel aan Ysbrandt van Rietwijck; Manuscr. Const. HmGHEHs-bundel XLVII, der Kon. Akad. v. Wet. te Amsterdam.
(Waarschijnlijk in 1608 of 1609 geschreven.) Gunstige vrundt Mr. Ysbrant Rietwijck,
UE. heeft mij voor desen geswegen 't verre sien gevonden bij den zoon van Mr. Adriaen Thonissen'). Ick bidde laet mij weten wat daerin gedaen heeft. Ick hebbe oock vele excellente dingen daerin gevonden, soo ongelooflijke schijnen ende als tooverij geestimeert werden2), waervan UE. hier een weinich wil gedencken.
Ick set mij in een camer opentlijck, sonder ijemant anders bij mij te hebben. En vooreerst verandere mijn cleedinge ten aensien van alle degene die in de camer sijn. Nu ben ick gecleet al in een swart fluweel, en in een oogenblick, jae soo haest als ijemant dat dencken can, ben ick al in groen fluweel, in root fluweel, ende in alle coleuren van de werelt mijnzelven veranderende. Ende niet alleene dit, maer verandere mijn cleedinge in alle manieren van gewaet, soo ick selver begeere, als nu in sattijn, van alle verwen, dan in armozijn van alle verwen, dan in laken van alle verwen, dan in silveren, dan in gouden laken, nu als een coningh mijnselven presenteerende, met diamanten en allerley aert van steenen verciert, en in een oogenblick mij veranderende in de gedaente van een bedelaer alle mijne cleederen met lappen beset ende verscheurt zijnde, sonder dat nochtans maer een cleet aenhebbe, twelck noyt van mij doe.
Hierenboven verandere mijselven in een natuere boom zonder dat yemant anders mercken can, de bladen haer roerende als van de wint beweecht; en niet alleen in de gedaente van eenen boom, maer van alle aert als ick selver sal begeren. Daernae verandere mijnselven in de gedaente van eenich creatuer alst mijn gelieft, alsnu in een Leeuw, dan in een Beer, nu in een Peert, nu in een Koe, een Schaep, in een Kalff, in een Vereken; enz. Ende boven dit, soo schijnt dat de aerde haer opent ende dat de geesten daeruyt rijsen, eerst in de gedaente van een wolek en daernae haer formerende in eeniche gedaente als mij goetduncken sal, te weten in de gedaente van Albertus Magnus off in de gedaente van eenich prins ofte coninck als mijselver sal gelieven, Jae maeck dat de reusen, soo van oude tijden geweest sijn, schijnen uyt de aerde te rijsen, twintich, dertich voeten lang, zoo wonderlijk en volcomen haer bewegende ende roerende alle litmaten van haer lichaem dat natuerlijk schijnt te leven. Ende dit doe ick altesamen door een nieuwe inventie, die ick door de oochconst gevonden hebbe, waermede wonderlijk aerdige dingen can doen, te lang hier te gedenken, waervan breeder op een ander tijt. Hiermede wil ick UE. den Almogenden God bevelen. In haest uyt Westmunster door uwe dienstwillige vrundt Cornelis Drebbel.
l) Deze is de vader van jacob metius. De laatste is niet de uitvinder van den kijker, doch wel vroeg hij in 1608 daarop patent aan.
*) Om dezen indruk op te wekken; dat was blijkbaar juist bedoeld.