Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zekeren tijd stierven. Daartoe werden dan meestal zeer hooggeplaatste personen uitgezocht, en er waren Koningen, Keizers, ja zelfs Pausen, op wier hoofd millioenen verzekerd waren door personen, die bij hun leven niet het minste belang hadden. Dit waren dus eenvoudig weddenschappen: stierf de verzekerde binnen het bepaalde aantal jaren, dan verloor de verzekeraar, leefde hij langer, dan verloor de andere partij.

Ongetwijfeld werden door deze immoreele speculatiën, die nog zelfs in de 18e eeuw voorkwamen, de gronden gelegd voor het wantrouwen en den weerzin, waarmede later alles begroet werd, dat op het bedrijf der Levensverzekering betrekking had. Hoezeer het kwaad voortwoekerde blijkt o. a. uit de omstandigheid, dat reeds Filips 11 in het jaar 1570.deze zoogenaamde „verzekeringen op het menschelijk leven" in de Nederlanden verbood, dat eene Amsterdamsche ordonnantie van het jaar 1598 dat verbod nog eens herhaalde, en dat nog in het jaar 1773 deze operatiën door het Engelsche Parlement moesten worden verboden!

V.

Reeds zagen wij, dat de ernstige Instellingen van Voorzorg wachtten , op de hand van een Meester, ,die haar aan de eischen der Wetenschap toetsen zoude.

Het was onze Raadpensionaris Johan de Wüt, die zich ook hierin den roem verworven heeft de voorganger zijner tijdgenooten te zijn!

Deze man — men moge dan met de politieke rol, die hij gespeeld heeft, sympathiseeren of niet — was een van die buitengewone menschen, die boven anderen uitmunten in alles wat zij ondernemen. „Hij stak met hoofd en schouders uit, zelfs boven bijna alle beroemde mannen van zijn tijd" — zoo luidt de veelbeteekenende lofspraak van een Engelsch schrijver. Enkele staaltjes daarvan — wellicht minder bekend — mogen hier een plaats vinden, al staan ze niet met ons onderwerp in verband. Toen in het jaar 1665 de vloot der Staten in de haven van Texel door tegenwind teruggehouden werd, en alle Vlootvoogden eenstemmig verklaarden, dat het onmogelijk was haar in zee te brengen, nam Johan de Wüt, in het kalme bewustzijn zijner wetenschap, het commando op zich en voerde de vloot, trots storm en tegènwind, veilig in de open zee! Nog veel minder bekend is het wellicht, dat de e buitengewone man, die als mathematicus, als jurist, als beoefenaar der zeevaartkunde en der strategie, als diplomaat en financier zoo ontzaglijk hoog stond, en

fohan de Witt.

Sluiten