Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

doorgemaakt, drie of vier geslachten langJ) Groote, gemeenschappelijke gevaren, gevaren die oud en jong, arm en rijk, allen gezamenlijk bedreigden, hebben wij daardoor, hoe gelukkig die vrede voor ons ook was, in vele tientallen van- jaren niet doorstaan; maar nu missen wij dan ook de uit gemeenschappelijk gevaar geboren goede dingen: 't gevoel van één te zijn, 't gevoel van samenhoorigheid, de wetenschap, dat verschil in stoffelijk bezit feitelijk zoo weinig beteekent voor 't waarachtig geluk of ongeluk van een mensen. Nawerking Een derde oorzaak, al werkte die slechts op een d"iHt i ^Cel ^Cr Dev0!king, vormde de zoolang, véél te lang ptaatsve*- gehandhaafde plaatsvervanging en nummerverwisseling vanging. bij de nationale militie, waardoor het aankomend mannengeslacht in het levenstijdperk van de grootste ontvankelijkheid gescheiden bleef in twee kampen: de dragers van den militairen last eenerzijds en de daarvan door geldbezit vrijgestelden anderzijds.

Niet uit het verschil in volkskarakter alléén is dus het onderscheid te verklaren tusschen het algemeen gedrag in 't openbaar van den Hollander en dat van andere nationaliteiten.

Hadden de critieke jaren voor ons dezelfde beteekenis gehad als voor genen, hadden ook wij dezelfde militaire en algemeene invloeden ondergaan, óók in vredestijd, dan zou het mogelijk verschil in aangeboren vrijheidszin zich niet, als nu, zoo sterk en in ongunstigén zin hebben geopenbaard in een gróót verschil tusschen den zin voor tucht en zelftucht bij den een en bij den ander.

Er zijn nog vele andere, meer algemeene oorzaken, die aan tucht in den weg staan of tucht tegenwerken. De Eeuw wij leven in de „Eeuw van het Kind". Véél meer van^het dan vroeger Wordt aandacht geschonken aan alles, wat het geslacht van morgen in gunstigen zin kan beïnvloeden, lichamelijk en geestelijk. Wij gruwen — terecht! — van een tijd, waarin het arbeiderskind, veelal verstoken van alle onderwijs, reeds op zeer

') De in Indië gevoerde oorlogen beroerden slechts een klein deel van ons volk.

Sluiten