Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

equator om samen te vallen met de ecliptica. Alle punten in het gedeelte BEA van den equator verkrijgen daardoor bij hun omwenteling tevens een beweging naar de ecliptica, waardoor zij de ecliptica niet in A maar eerder, in de figuur links van A, zullen bereiken. Eveneens zullen alle punten in het gedeelte AQB van den equater, door de combinatie van de wenteling der aarde en de neiging om de ecliptica te naderen, de ecliptica niet in B, maar eerder, rechts van B, bereiken. De snijlijn AB van equator en ecliptica, d.i. de lijn Y=Q= zal zich dus in de ecliptica bewegen in een richting; tegengesteld aan die waarin de aarde om haar as draait. Bij deze beweging blijft de hoek tusschen equator en ecliptica nagenoeg standvastig, zoodat de hemelas een kegeloppervlak beschrijft, met nagenoeg standvastigen tophoek. De hemelpool P beschrijft daardoor in 25800 jaar een cirkel om de pool van de ecliptica met een boogvormige straal van 23°27' in de richting van het pijltje w, dus tegengesteld aan de richting waarin de aarde om haar as wentelt. Het gevolg biervan moet zijn dat x van het sterrenbeeld Kleine Beer niet altijd de ster zal blijven die zich het dichtst bij de hemel Noordpool bevindt. Over 12000 jaar zal Deneb in aanmerking komen om poolster te worden.

Ten slotte valt nog op te" merken, dat de resultante van de werkingen van zon en maan, welke den equator in het vlak van de ecliptica tracht te brengen, zeer ongelijk van grootte is. Het is duidelijk dat die resultante het grootst zal zijn, wanneer zon en maan hun grootste declinatie hebben. Is de declinatie dier hemellichamen nul, dan zal die resultante ook ophouden te bestaan. De verplaatsing van het punt y heeft daarom ook niet met eenparige snelheid plaats.

Nutatie.

Bij het- vorige beschouwden wij de maan als voortdurend zich bewegend in het vlak van de ecliptica. Het vlak, waarin de maan zich om de aarde beweegt, maakt echter een hoek van ongeveer 5°9' met de ecliptica. Over het geheel werkt dus de aantrekkingskracht der maan buiten het vlak van de ecliptica, en dit heeft een verandering van de helling der aardas ten gevolge. Men noemt dit de nutatie.

Daar echter de doorsnede van de maansbaan en de ecliptica, d.i. de knooplijn, zich over de ecliptica verplaatst, en wel zoodanig, dat zij in ongeveer 182/3 jaar een geheelen omloop volbrengt, zoo verandert de stand der maansbaan voortdurend en wordt de werking der maan, die men nutatie noemt, beperkt tot een periode van 182/3 jaar. Na die periode is de stand der maansbaan ten opzichte van equator en ecliptica en dus ook de helling der aardas weer dezelfde. In 182/3 jaar zou de hemelpool der aarde een ellipsje beschrijven met een groote as van 19", maar door de beweging der aardas om de pool der ecliptica, ten gevolge der praecessie, wordt het kegelvlak dat de aardas dientengevolge beschrijft, slechts licht gegolfd.

Sluiten