Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vast, dat de pijl die het nulpunt van den nonius voorstelt, overeenkomt met het nulpunt van den rand.

Ziet men nu naar een ver verwijderd voorwerp b.v. de kim en ziet men de kim en het beeld van de kim niet in één rechte lijn, dan kan men dit verkrijgen door de daartoe bestemde schroef aan den kimspiegel zooveel te verdraaien tot groote en kimspiegel evenwijdig zijn. In 't algemeen is het echter raadzaam om de kimspiegel niet te verstellen. Het is beter nu en dan de collimatie-fout zoo nauwkeurig mogelijk te bepalen en die fout omgekeerd als indexcorrectie op den gemeten hoek toe te passen.

§7 Om nauwkeurig de collimatié-fput te bepalen,

verdient net aanbeveling, gebruik te maken van de zon.

Men brengt eerst het dubbel gereflecteerde beeld D' der zon in aanraking boven het rechtstreeks geziene beeld der zon D, Fig. 87 en men leest den boog op 't instrument af. Vervolgens brengt men het beeld in D" in aanraking met den benedenrand van het rechtstreeks geziene beeld der zon en men leest weer af. Is nu de fout niet groot, dan zal bij de eerste aflezing de pijl van den nonius rechts, bij de tweede aflezing links van het nulpunt van den rand staan. Als d en g de plaatsen zijn door de pijl ingenomen bij de beide aflezingen, en O het riulnunt der randverdeelinar. dan stelt

Om de collimatie-fout voor, als m het punt is midden tusschen g en d, want de pijl van den staan als men zonneschijf en beeld elkaar nauw-

nonius zou in m staan als men zonneschijf en beeld elkaar nauwkeurig kon laten bedekken.

nvr •• n n °9 +0d n Od—Og Nu is Om — gm — Og = - ' Og = —~.

De collimatie-fout is dus gelijk aan het halve verschil van de beide aflezingen. Is de rechtsche aflezing grooter dan de linksche, dan is de index-correctie positief, in het omgekeerde geval negatief.

Om bogen rechts van het nulpunt der randverdeeling af te lezen, doet men het eenvoudigst, door in gedachte het nulpunt van den rand zooveel volle graden rechts te verplaatsen, dat het nulpunt Van den nonius weer aan de linkerzijde daarvan komt. Men leestdan van af dat nieuwe nulpunt op de gewone wijze af, en trekt de aldus afgelezen boog af van het aantal graden, dat het nulpunt der randverdeeling in gedachte is verplaatst.

Het geheele instrument moet nu en dan met een fijne droge doek (liefst oud, versleten, fijn linnen) voorzichtig worden afgewreven. Alleen wanneer er zeewater over is gekomen, mag eerst het zont met een weinig zoet water worden weggenomen. Inwrijven of smeeren met vet, vernis of verf is ten zeerste te ontraden.

Voor nadere bizondèrheden raadplege men „Eenige bevindingen

Sluiten