Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

springt de vangveer terug, en de nok a houdt het schakelrad weer tegen. Wordt 'de kleine veer ef naar de andere zijde gedrukt, dan geeft zij alleen mede, daar dan de vangveer tegen den kop van de sehroef d rust.

De schijf g, die op de as van de balans zit, is voorzien van een agaatsteen s. Bij de heen en weer schommelende beweging der balans komt de steen s telkens tegen het uiteinde f van de kleine veer, hetgeen ten gevolge heeft, dat bij elke teruggaande beweging van den steen s, de nok a vrij komt van den tand van het schakelrad en dit een tand verder loopt.

De grootere. schijf h, eveneens bevestigd op de as van de balans, heeft een agaatsteen s', die telkens een duw krijgt van één der tanden van het schakelrad als dit door de nok a losgelaten wordt.

Deze duw dient alleen, om de heen en weer gaande beweging der balans te onderhouden.

Nadere beschouwing van. de balans en spiraal.

De regelmatigheid, waarmede de tanden van het schakelrad worden opgevangen en weer losgelaten, hangt af van de regelmatigheid der beweging van de balans, en deze is voor een groot deel afhankelijk van den aard en den vorm van spiraal en balans.

Spiraal en balans regelen dus den gang van 't uurwerk, en behooren zoodanig ingericht te zijn, dat bij verandering van temperatuur en na verloop van tijd de gang weinig of althans regelmatig verandert.

Een hoofdvereischte van de spiraal is, dat zij isochroon is, d.i. dat kleinere en grootere schommelingen van de balans in gelijke tijden volbracht worden.

Het isochronisme van de spiraal hangt hoofdzakelijk af van de lengte en kan ook gevonden worden in den vorm van de uiteinden der spiraal.

Het is bekend, dat wanneer de spiraal zeer kort is, kleine schommelingen meer tijd behoeven dan groote; omgekeerd, dat hij een zeer lange spiraal kleine schommelingen minder tijd behoeven dan groote. Binnen deze grenzen zal er dus een lengte van de spiraal moeten zijn, waarbij groote en kleine schommelingen in gelijke tijden worden volbracht.

Het isochronisme wordt ook bevorderd door de balans zeer groote bogen, n.1. van 360° tot 450° te doen doorloopen. Dit heeft bovendien het voordeel, dat schokken en bewegingen, als het stampen van het schip, minder invloed hebben op de regelmatigheid der schommelingen.

Is nu de spiraal door den instrumentmaker isochroon gemaakt, dan zijn er verschillende oorzaken, die dat isochronisme weer langzamerhand tegenwerken.

Deze oorzaken zijn:

1°. verandering in temperatuur;

2°. de tijd;

3°. oxydatie.

Sluiten