Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Regeling van de tijdmeters met inachtneming van den invloed der temperatuursverandering en van den tijd.

Zooals wij .gezien hebben, is de balans gewoonlijk gecompenseerd voor een hooge en een lage temperatuur. De gang zal bij die temperaturen dezelfde zijn. Tusschen die temperaturen of daar buiten zal de gang veranderen. Die verandering in gang is echter niet evenredig met de verandering in temperatuur. In 't algemeen kan men aannemen, dat er tusschen de grenzen, waarvoor de balans gecompenseerd is, een temperatuur is, waar kleine veranderingen in die temperatuur den minsten invloed hebben op den gang. Die temperatuur noemt men de temperatuur van compensatie en stellen wij voor door T.

Als men een goeden tijdmeter in een goed gesloten kast plaatst en men onderhoudt gedurende een aantal dagen z een zelfde temperatuur van <°j in die kast, dan zal men waarnemen, dat de gang gedurende dien tijd een zekere waarde gx behoudt."

Als men gedurende de.z volgende dagen de temp. op t°2 houdt, zal.de gang gedurende dien tijd een waarde g2 hebben.

Brengt men'daarna de temp. weer op <°j, dan zal de gang weer <7j worden, als er ten minste sedert de eerste waarneming geen te groote tijd verloopen is.

Nemen we nu aan, dat g2, gx, g0 enz. de gangen zijn, waargenomen bij temperaturen t2, tx, t0 enz. Is dan de tijdmeter goed dan bevindt men uit de waarnemingen, dat er tusschen de temperatuur van compensatie T met bij behoorenden gang p, en de andere temperaturen met bij behoorende gangen verband bestaat.

Men bevindt n.1., dat de verhoudingen:

7s Fmö) 7x~^—TtKt,> /■ rr,\<> enz., een constante waarde hebben.

Noemen wij die constante waarde q, dan is dus

9i~P _ 9,-P _ 9o-P _cn„ _0

(tt-Ty-it.-Ty-itt-Ty- ~q'

Hieruit volgt g2=p-\- q(t2 — T)2

9o=p-\-q(to—T)2

enz.

In 't algemeen dus g=p-\~q{t—T)2, waarin p voorstelt den gang, behoorende bij T, en g den gang, behoorende bij de temp. t. De constante waarde q noemt men de temperatuurs-coëfficiënt.

Om den invloed van den tijd mede in. de formule voor te stellen, voegt men er den term in in 't tweede lid bij. In dezen term stelt n het aantal verloopen dagen sedert een bepaalden datum voor en b de verandering die de dagelijksche gang gedurende één etmaal, onafhankelijk van de temperatuur ondergaat.

Deze coëfficiënt b, welke bij de meeste nieuwe tijdmeters en ook na belangrijke reparatiën aan oude tijdmeters dikwijls voorkomt, valt overigens bij de oudere uurwerken gewoonlijk moeilijk te con-

Sluiten