Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Van mica waarop een papier is geplakt, of wel zij zijn van carton. Een kompasverdeeling in streken en graden is op het papier of op het carton aangebracht. Zij hebben groote platte magneten, die met de platte zijden of op hun kant onder tegen de roos zijn bevestigd. Deze kompasrozen wegen gewoonlijk + 200 Gram.

De zwaardere soorten behooren, hoewel zij nog wel eens voorkomen, als verouderd te worden beschouwd en te worden afgeschaft.

De lichtere soorten zijn van papier of zijde. Deze rozen hebben kleine cilindrische, prismatische of cirkelboogvormige magneetnaalden, en wegen 12 tot 40 Gram.

De magneetnaalden, altijd uit een even aantal bestaande, zijn evenwijdig aan de richting Noord-Zuid van de kompasverdeeling en paarsgewijze op gelijke afstanden uit het midden der roos geplaatst, zoodanig, dat de gelijknamige polen in dezelfde richting liggen. De cirkelboogvormige naalden liggen langs den omtrek van de roos, met de noordpolen aan weerszijden even ver van het Noorden der roos en de zuidpolen op dienzelfden afstand aan weêrszijden van het Zuiden der roos geplaatst.

Rozen met één naald zijn aan boord in elk geval af te keuren.

Op het midden der roos wordt de kompasdop aangebracht. De dop bestaat uit een harden steen van agaat, robijn of chrysoliet, ' in • een metalen voering. Die voering is kegelvormig uitgedraaid, de steen is komvormig uitgehold en de uitholling gepolijst. De roos rust met den steen op de kompaspen, zoodanig, dat 't zwaartepunt der roos op eenigen afstand beneden 't steunpunt valt, waardoor de roos horizontaal blijft hangen en niet duikt onder den invloed van het aardmagnetisme.

De roos mag bij het draaien niet tegen den ketel aanloopen en bij geringe beweging van den ketel niet tegen 't dekglas stooten; de ruimte tusschen roos en ketel moet echter zoo gering mogelijk zijn, opdat de verschilzichtfout zoo klein mogelijk wordt.

Zooals bekend is, is de horizontale intensiteit der aardmagneetkracht niet overal dezelfde, en zal dus ook de kracht, waarmede een kompasnaald in den magnetischen meridiaan gericht wordt, de z. g. richtkracht van de naald, niet voor alle plaatsen op aarde dezelfde zijn. De richtkracht van de naald hangt niet alleen af van de grootte der hor. int. van de aardmagneetkracht, maar ook van het magnetisch moment der naald.

Waar men zich echter op aarde bevindt en hoe groot en krachtig de kompasnaald ook zij, de richtkracht zal steeds gering zijn.

Heeft men bijv. op een breedte van 52° een krachtige, in haar midden opgehangen, magneetnaald van 2 d.M. lengte in de richting Oost-West gebracht, ea brengt men op elk der uiteinden van de naald een kracht aan in de richting Noord-Zuid, voorgesteld door een gewichtje van Vioo Gi"am) dan zullen die krachten evenwicht maken met de richtkracht van de naald en deze hare richting Oost-West behouden.

Met het oog op deze geringe richtkracht moet men alle voor-

Sluiten