Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Evenals bij het blijvend magnetisme, hebben wij dus een vaste pool, die derhalve een kracht uitoefent op de kompasnaald, die weer in een langscheepsche- en een dwarsscheepsche kracht ontbonden kan worden. Daar de pool zich gewoonlijk niet ver van de midscheeps bevindt, zal de dwarsscheeps ontbondene in den regel zeer klein zijn.

De grootste afwijking, die door de langscheeps ontbondene wordt veroorzaakt, ontstaat natuurlijk weer bij de koersen Oost en West, dé grootste deviatie door de werking van de dwarsscheeps ontbondene, bij de koersen Noord en Zuid.

Noemen wij het eerste maximum b", het tweede c", dan zal de afwijking, ten gevolge van het verticaal week ijzer, worden voorgesteld door de formule

d ■=. b" sin z' -f- c" cos z'.

De afwijking, ten gevolge van het blijvend magnetisme, en het vluchtig magnetisme in verticaal ijzer, wordt dus voorgesteld door de formule

d = (b' -f - b") sin z' 4- (c' -4- c") cos z'. Stellen wij hierin b' 4- b" = B enc/-f- c"= C, dan wordt de formule

cl=B sin z' -\- C cos z"'.

De coëfficiënt B is de afwijking bij de koersen Oost en West, ten gevolge van de langscheeps ontbondenen van het blijvend magnetisme en van het vluchtig magnetisme in verticaal ijzer.

De coëfficiënt C is de afwijking bij de koersen Noord en Zuid, ten gevolge van de dwarsscheeps ontbondenen van het blijvend magnetisme en van het vluchtig magnetisme in verticaal ijzer.

Daar het bedrag van c" bijna altijd gering is en natuurlijk nul zal zijn, als de pool van het vluchtig magnetisme in verticaal ijzer juist voor of achter het kompas ligt, zal B in den regel grooter zijn dan C.

Zooals bekend is, neemt de verticale intensiteit van het aardmagnetisme af, naarmate men den magnetischen equator meer nadert. Het is dus duidelijk, dat bij verandering van breedte, de werking van het vluchtig magnetisme in verticaal ijzer zal gewijzigd worden.

Het gedeelte van de semi-circulaire afwijking, veroorzaakt door het vluchtig magnetisme in verticaal ijzer, kan dan ook niet door een vasten magneet worden gecompenseerd, doch, zooals wij hierna zullen zien, wordt het gedeelte b" van den coëfficiënt B opgeheven door verticaal week ijzer vóór het kompas. Het gedeelte c" van C kan gewoonlijk wel verwaarloosd worden.

Ook hier geldt in hooge mate, wat vroeger gezegd is, over het • verband tusschen afwijking en richtkracht. Het is toch bekend, dat, wanneer de horizontale intensiteit van de aardmagneetkracht en daarmede de richtkracht minder wordt, verticaal ijzer juist sterker geinduceerd wordt.

Sluiten