Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de ontbondene PK=NKsinz = Hsinz, waarin z de magnetische koers voorstelt.

Stellen wij de magneetkracht door PK in AB opgewekt voor door CK, dan kan in 't algemeen CK worden voorgesteld als een deel van PK dus bijv. CK=fysPK=fXtHsinz. Nemen wij aan dat de kompasnaald uit den magnetischen meridiaan NK afwijkt naar N'K, zoodat dus /_N'KL — z' de kompaskoers is, dan vinden wij, als CK ontbonden wordt in GK langs de naald en EK loodrecht op de naald, in EK-=z CG de kracht die de afwijking veroorzaakt.

Nu is EK= CK cos z' = fX Hsin z cos z'.

Aannemende dat het compas gecompenseerd is, z en z" dus weinig verschillen, mag men sinzcosz' = isin2z' stellen, waaruit EK=\f.Hsin2z'.

In 't algemeen kan weer, als de afwijkingen klein zijn, de afwijking evenredig gesteld worden aan de kracht die haar doet ontstaan. Noemen wij dus de afwijking d en stellen wij het constante product \f.H=D dan heeft men d — Dsin2z.

Voor 0/ = 45° wordt d = D dus,

De coëfficiënt D is de afwijking bij de koersen N.O., Z.O., Z.W. en N.W. ten gevolge van vluchtig magnetisme in horizontaal ijzer.

De formule voor de afwijking, ten gevolge van blijvend en vluchtig magnetisme, wordt dus voor een kompas, dat in de midscheeps staat, en bij rechtliggend schip, voorgesteld door de formule: d = Bsinz' -j- Ccosz' -f- Dsin2z'.

Bij plaatsverandering van het schip zal het vluchtig magnetisme in horizontaal week ijzer toe- en afnemen met de horizontale intensiteit van de aardmagneetkracht, doch, daar de richtkracht der kompasnaald in dezelfde reden toe- of afneemt, zal de afwijking, ten gevolge van vluchtig magnetisme, voor een zelfde voorliggende " streek, dus ook de coëfficiënt D voor alle plaatsen op aarde dezelfde blijven.

Ten slotte kan het kompas nog een constante fout hebben, veroorzaakt door onsymmetrisch, ten opzichte van het midscheepsche vlak, gelegen horizontaal week ijzer en het niet overeenkomen van dé magnetische as der kompasnaald met de Noord-Zuidlij n der roos. Noemen wij deze fout, die gewoonlijk zeer klein is, A, dan wordt de formule: d = A -\- Bzin z' -f- C cos zf Ar-D sin 2z/.

Bij plaatsing van het kompas buiten de midscheeps of voor het geval, dat de ijzermassa's aan SB en RB niet gelijk verdeeld zijn, wordt de formule: d = A -f B zin z' -f C cos z? Ar D sin 2zf -f- Ecos 2z'.

Tijdelijk (remanent) magnetisme.

Tot nu toe beschouwden wij alleen het blijvend magnetisme, opgewekt in hard ijzer, en het vluchtig magnetisme, opgewekt in week ijzer. In den regel zal echter het meeste ijzer aan boord niet bepaald bij een van die twee soorten gerangschikt kunnen worden.

Als het schip in een bepaalden koers in de vaart is, dan zal door het werken van het schip en de voortdurende trilling, waaraan

Sluiten