Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daarmede 90° Verschilt. Het instrument stelt dus c a. in staat een kompas te compenseeren, zonder gebruik te maken van de bekende magnetische richting van een ver verwijderd voorwerp.

De deflector van Clausen, Fig. 112, bestaat in hoofdzaak uit een stelsel van twee magneten M en M', door middel van twee schroeven S verplaatsbaar langs een verdeelde liniaal A. De verplaatsing der magneten geschiedt zoodanig dat hunne afstanden tot het nulpunt der Imiaalverdeeling steeds onderling gelijk blijven. Deze liniaal met magneten kan gedraaid worden om het midden van een verdeelden cirkelrand B. De cirkelrand heeft in het midden een cilindervormige stift, waarmee de deflector in de uitholling van

Fig. 112.

het dekglas van het kompas geplaatst kan worden. De magneten zijn loodrecht op het vlak van den cirkel geplaatst, met de ongelijknamige polen naar beneden. De wijzers V komen overeen met twee nulpunten der verdeeling. Door den afstand der magneten te vergrooten of te verkleinen, kan het magnetisch moment van het magneetstelsel vergroot of verkleind worden.

Stel in Fig. 113, AB = H de hor. int. van de aardmagneetkracht, welke, buiten invloed van het scheepsijzer, de kompasnaald in den magnetischen meridiaan richt, dan zal een magneetstelsel, waarvan •het magnetisch moment een uitwerking op de kompasnaald heeft die door BGz=zH\/2 wordt voorgesteld, de kompasnaald 90° doen afwijken, wanneer dat magneetstelsel werkt in de richting die een hoek maakt van 45° met het verlengde van AB. De kracht BC=H[/2 kan dan n.1. ontbonden worden in twee gelijke krachten H, waarvan BE de hor. int. opheft en BD de naald 90° doet af-

Sluiten